Sản xuất sữa bột giả nhãn mác quốc tế bị xử lý như thế nào theo pháp luật?

Sản xuất sữa bột giả nhãn mác quốc tế là hành vi xâm phạm nghiêm trọng quyền lợi người tiêu dùng, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, uy tín của các thương hiệu và trật tự quản lý thị trường. Các đối tượng vi phạm thường sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi nhằm đánh lừa người mua và thu lợi bất chính. Vậy pháp luật quy định như thế nào về hành vi này?

I. Sản xuất sữa bột giả nhãn mác quốc tế đang gây ra những hệ lụy pháp lý và xã hội nào?

Hành vi sản xuất sữa bột giả nhãn mác quốc tế gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng, bao gồm:

• Đe dọa sức khỏe người tiêu dùng, đặc biệt là trẻ em, phụ nữ mang thai và người cao tuổi.
• Xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, uy tín và danh tiếng của các thương hiệu sữa chính hãng.
• Gây thiệt hại kinh tế cho doanh nghiệp và làm méo mó môi trường cạnh tranh trên thị trường.
• Làm mất niềm tin của người tiêu dùng đối với sản phẩm và hoạt động quản lý thị trường.
• Đối mặt với chế tài pháp lý nghiêm khắc, bao gồm xử phạt vi phạm hành chính, truy cứu trách nhiệm hình sự, tịch thu, tiêu hủy hàng giả và bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.

Trước những hệ lụy trên, việc nhận diện đúng hành vi sản xuất sữa bột giả nhãn mác quốc tế và áp dụng nghiêm các quy định của pháp luật là cần thiết để bảo vệ người tiêu dùng, doanh nghiệp và trật tự thị trường.

II. Tổng quan về sản xuất sữa bột giả nhãn mác quốc tế

Để nhận diện và xử lý đúng hành vi sản xuất sữa bột giả nhãn mác quốc tế, trước hết cần hiểu rõ khái niệm, các dấu hiệu nhận biết cũng như những thủ đoạn thường được các đối tượng vi phạm sử dụng. Đây cũng là cơ sở giúp người tiêu dùng và doanh nghiệp chủ động phòng ngừa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

1. Sản xuất sữa bột giả nhãn mác quốc tế là gì?

Sản xuất sữa bột giả nhãn mác quốc tế là hành vi sản xuất hoặc đóng gói sữa bột rồi gắn nhãn, bao bì, logo hoặc thông tin thể hiện sản phẩm có nguồn gốc từ thương hiệu hoặc quốc gia nước ngoài trong khi thực tế không đúng. Hành vi này có thể bao gồm việc làm giả nhãn hiệu, giả mạo xuất xứ, giả mạo thông tin về nhà sản xuất hoặc giả về chất lượng, thành phần của sản phẩm nhằm đánh lừa người tiêu dùng.

Tùy tính chất và mức độ vi phạm, hành vi này có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, chất lượng sản phẩm, hàng hóa và các quy định liên quan về xử phạt vi phạm hành chính hoặc trách nhiệm hình sự.

2. Sữa bột giả nhãn mác quốc tế được nhận diện qua những dấu hiệu nào?

Sữa bột giả nhãn mác quốc tế có thể được nhận diện thông qua một số dấu hiệu sau:

• Nhãn mác, bao bì có dấu hiệu giả mạo, sử dụng trái phép tên thương hiệu, logo hoặc xuất xứ nước ngoài.
• Thông tin trên nhãn không rõ ràng hoặc không thống nhất, như thiếu thông tin về nhà sản xuất, đơn vị nhập khẩu, số lô, ngày sản xuất hoặc hạn sử dụng.
• Tem chống giả, mã QR hoặc mã vạch không thể kiểm tra hoặc không khớp với thông tin của nhà sản xuất.
• Chất lượng bao bì và sản phẩm bất thường, như in ấn mờ, sai chính tả, màu sắc khác với sản phẩm chính hãng hoặc chất lượng sữa không đạt tiêu chuẩn.
• Giá bán thấp bất thường so với sản phẩm chính hãng hoặc được phân phối qua các kênh không chính thức, không có chứng từ chứng minh nguồn gốc hàng hóa.

Khi phát hiện các dấu hiệu trên, người tiêu dùng nên kiểm tra kỹ nguồn gốc sản phẩm và chỉ mua hàng tại các đơn vị phân phối uy tín để hạn chế rủi ro.

3. Những thủ đoạn thường gặp trong việc sản xuất sữa bột giả nhãn mác quốc tế

Các đối tượng vi phạm thường sử dụng nhiều thủ đoạn để đánh lừa người tiêu dùng, như:

• Làm giả bao bì, nhãn hiệu, logo của các thương hiệu sữa nổi tiếng nước ngoài.
• Giả mạo xuất xứ hàng hóa, ghi sản phẩm được sản xuất hoặc nhập khẩu từ các quốc gia có uy tín dù không đúng thực tế.
• Sử dụng nguyên liệu kém chất lượng hoặc không đúng thành phần công bố để sản xuất sữa.
• Làm giả tem chống hàng giả, mã QR, mã vạch nhằm tạo niềm tin về nguồn gốc sản phẩm.
• Phân phối qua mạng xã hội, sàn thương mại điện tử hoặc đại lý không chính thức với mức giá thấp để thu hút người mua.

Những thủ đoạn này ngày càng tinh vi, gây khó khăn cho việc nhận biết và tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với người tiêu dùng cũng như doanh nghiệp chính hãng.

III. Quy định pháp luật về hành vi sản xuất sữa bột giả nhãn mác quốc tế

Hành vi sản xuất sữa bột giả nhãn mác quốc tế là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử lý bằng nhiều chế tài khác nhau tùy theo tính chất, mức độ vi phạm. Dưới đây là các quy định pháp luật và trách nhiệm pháp lý liên quan cần lưu ý. 

1. Hành vi nào bị coi là sản xuất sữa bột giả nhãn mác quốc tế?

Pháp luật hiện hành không quy định riêng khái niệm "sản xuất sữa bột giả nhãn mác quốc tế". Tuy nhiên, căn cứ khoản 1 và khoản 7 Điều 3 Nghị định 98/2020/NĐ-CP, hành vi này có thể bị xác định là sản xuất hàng giả nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

• Sản xuất sữa bột có giá trị sử dụng, công dụng không đúng với bản chất, tên gọi hoặc không đúng với nội dung đã công bố, đăng ký (điểm a khoản 7 Điều 3).
• Sản xuất sữa bột có chỉ tiêu chất lượng hoặc định lượng chất chính chỉ đạt từ 70% trở xuống so với quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn đã công bố hoặc ghi trên nhãn (điểm b khoản 7 Điều 3).
• Sản xuất, đóng gói sữa bột rồi gắn nhãn hoặc bao bì giả mạo tên, địa chỉ của tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, phân phối; giả mạo mã số mã vạch, mã số công bố hoặc giả mạo nguồn gốc, xuất xứ, nơi sản xuất, nơi đóng gói của hàng hóa (điểm đ khoản 7 Điều 3).
• Sử dụng tem, nhãn hoặc bao bì hàng hóa giả để đưa sản phẩm ra thị trường (điểm e khoản 7 Điều 3).

Vì vậy, việc sản xuất, gia công, sang chiết hoặc đóng gói sữa bột rồi giả mạo nhãn hàng hóa, bao bì hoặc nguồn gốc, xuất xứ quốc tế nhằm đánh lừa người tiêu dùng đều có thể bị coi là hành vi sản xuất hàng giả theo khoản 7 Điều 3 Nghị định 98/2020/NĐ-CP và bị xử lý theo quy định của pháp luật.

2. Việc sản xuất sữa bột giả nhãn mác quốc tế còn có thể phát sinh những trách nhiệm pháp lý nào?

Tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi sản xuất sữa bột giả nhãn mác quốc tế không chỉ bị coi là sản xuất hàng giả theo khoản 7 Điều 3 Nghị định 98/2020/NĐ-CP mà còn có thể phải chịu các trách nhiệm pháp lý sau:

Thứ nhất, trách nhiệm hành chính. Trường hợp sản xuất sữa bột giả về giá trị sử dụng, công dụng quy định tại các điểm a, b, c và d khoản 7 Điều 3 Nghị định 98/2020/NĐ-CP sẽ bị xử phạt theo Điều 10 Nghị định 98/2020/NĐ-CP. Mức phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng; riêng đối với hàng giả là thực phẩm, mức phạt gấp hai lần mức phạt tương ứng. Ngoài phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị tịch thu tang vật, tịch thu phương tiện dùng để sản xuất hàng giả, tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề hoặc đình chỉ hoạt động sản xuất từ 12 tháng đến 24 tháng, đồng thời buộc tiêu hủy hàng giả và nộp lại số lợi bất hợp pháp.

Trường hợp giả mạo nhãn hàng hóa, bao bì hoặc giả mạo nguồn gốc, xuất xứ của sữa bột thì bị xử phạt theo Điều 12 Nghị định 98/2020/NĐ-CP. Mức phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng; nếu là thực phẩm thì mức phạt được áp dụng gấp hai lần. Người vi phạm còn có thể bị tịch thu tang vật, phương tiện sản xuất; tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề hoặc đình chỉ hoạt động sản xuất từ 03 tháng đến 06 tháng; buộc loại bỏ yếu tố vi phạm trên nhãn, bao bì hoặc tiêu hủy hàng giả và nộp lại số lợi bất hợp pháp.

Thứ hai, trách nhiệm hình sự. Nếu hành vi đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm có thể bị truy cứu về Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm theo Điều 193 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Cá nhân phạm tội có thể bị phạt tù từ 02 năm đến tù chung thân, tùy thuộc vào giá trị hàng giả, số tiền thu lợi bất chính, thiệt hại về tài sản hoặc hậu quả đối với sức khỏe, tính mạng của người tiêu dùng. Ngoài ra, còn có thể bị phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản. Đối với pháp nhân thương mại, mức phạt có thể lên đến 18.000.000.000 đồng hoặc đình chỉ hoạt động vĩnh viễn.

Như vậy, hành vi sản xuất sữa bột giả nhãn mác quốc tế không chỉ bị xử phạt hành chính với mức phạt rất nghiêm khắc mà còn có nguy cơ bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả hoặc đáp ứng các dấu hiệu cấu thành tội phạm theo quy định của pháp luật.

3. Quy định về xử lý hàng giả và tang vật liên quan đến hành vi sản xuất sữa bột giả nhãn mác quốc tế

Đối với hành vi sản xuất sữa bột giả nhãn mác quốc tế, ngoài hình thức phạt tiền, pháp luật còn quy định các biện pháp xử lý đối với hàng giả, tang vật và phương tiện vi phạm nhằm ngăn chặn việc tiếp tục lưu thông trên thị trường.

Cụ thể:

• Buộc tiêu hủy hàng giả, tang vật vi phạm đối với hành vi sản xuất hàng giả về giá trị sử dụng, công dụng theo điểm a khoản 4 Điều 10 Nghị định 98/2020/NĐ-CP.
• Buộc loại bỏ yếu tố vi phạm trên nhãn, bao bì hoặc buộc tiêu hủy hàng giả đối với hành vi sản xuất hàng giả mạo nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa theo điểm a khoản 4 Điều 12 Nghị định 98/2020/NĐ-CP.
• Tịch thu tang vật vi phạm và tịch thu phương tiện là công cụ, máy móc được sử dụng để sản xuất hàng giả theo khoản 3 Điều 10 và khoản 3 Điều 12 Nghị định 98/2020/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 17/2022/NĐ-CP).
• Buộc nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi sản xuất sữa bột giả theo điểm b khoản 4 Điều 10 và điểm b khoản 4 Điều 12 Nghị định 98/2020/NĐ-CP.

Do đó, hàng giả, tang vật và phương tiện sử dụng để sản xuất sữa bột giả nhãn mác quốc tế đều có thể bị tịch thu, tiêu hủy hoặc xử lý theo quy định, đồng thời người vi phạm phải hoàn trả toàn bộ khoản lợi bất hợp pháp thu được từ hành vi vi phạm.

IV. Giải đáp những câu hỏi thường gặp về sản xuất sữa bột giả nhãn mác quốc tế

Bên cạnh các quy định về xử phạt, nhiều cá nhân, doanh nghiệp và người tiêu dùng còn băn khoăn về trách nhiệm pháp lý, quyền yêu cầu bồi thường cũng như cách xử lý khi phát hiện sản xuất sữa bột giả nhãn mác quốc tế. Dưới đây là những câu hỏi thường gặp và giải đáp theo quy định của pháp luật.

1. Cơ sở kinh doanh không trực tiếp sản xuất nhưng bán sữa bột giả nhãn mác quốc tế có bị xử lý không?

Cơ sở kinh doanh dù không trực tiếp sản xuất nhưng buôn bán sữa bột giả nhãn mác quốc tế vẫn bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Tùy tính chất hành vi, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính theo Điều 9 hoặc Điều 11 Nghị định 98/2020/NĐ-CP với các hình thức như phạt tiền, tịch thu hàng giả, buộc tiêu hủy hoặc nộp lại số lợi bất hợp pháp. Trường hợp đủ yếu tố cấu thành tội phạm, còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 193 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Do đó, việc không trực tiếp sản xuất không loại trừ trách nhiệm pháp lý nếu có hành vi buôn bán hoặc phân phối sữa bột giả.

2. Mua phải sữa bột giả nhãn mác quốc tế thì người tiêu dùng có quyền yêu cầu bồi thường như thế nào?

Khi mua phải sữa bột giả nhãn mác quốc tế, người tiêu dùng có quyền yêu cầu hoàn tiền, đổi sản phẩm và bồi thường toàn bộ thiệt hại thực tế nếu hàng giả gây thiệt hại về sức khỏe, tính mạng hoặc tài sản. Khoản bồi thường có thể bao gồm chi phí điều trị, thu nhập bị mất hoặc giảm sút và các thiệt hại hợp lý khác theo Điều 590 Bộ luật Dân sự 2015.

Bên cạnh đó, theo Điều 4, Điều 10 và Điều 34 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023, người tiêu dùng có quyền khiếu nại, tố cáo hoặc khởi kiện để yêu cầu người bán, nhà sản xuất, nhà nhập khẩu hoặc tổ chức, cá nhân liên quan bồi thường thiệt hại theo quy định.

Do đó, người tiêu dùng nên lưu giữ hóa đơn, sản phẩm, tài liệu liên quan để làm căn cứ yêu cầu bồi thường và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

3. Doanh nghiệp bị làm giả nhãn hiệu cần thực hiện những biện pháp gì để bảo vệ quyền lợi?

Khi phát hiện sữa bột bị làm giả nhãn hiệu hoặc nhãn mác, doanh nghiệp cần thu thập chứng cứ, yêu cầu chấm dứt hành vi xâm phạm và đề nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý. Đồng thời, doanh nghiệp có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại hoặc khởi kiện để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp theo Điều 198, Điều 199 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (được sửa đổi, bổ sung 2022, 2025).

Việc áp dụng kịp thời các biện pháp pháp lý sẽ giúp doanh nghiệp bảo vệ thương hiệu, hạn chế thiệt hại và ngăn chặn hành vi xâm phạm tiếp diễn.

4. Làm thế nào để phân biệt sữa bột chính hãng với sữa bột giả nhãn mác quốc tế?

Để phân biệt sữa bột chính hãng với sữa bột giả nhãn mác quốc tế, người tiêu dùng cần kiểm tra nguồn gốc xuất xứ, bao bì, nhãn mác, mã truy xuất và chất lượng sản phẩm. Cụ thể:

• Nguồn gốc xuất xứ: Sữa chính hãng có thông tin rõ ràng về nhà sản xuất, đơn vị nhập khẩu/phân phối, giấy tờ công bố sản phẩm. Sữa giả thường không chứng minh được nguồn gốc hoặc sử dụng thông tin không chính xác.
• Bao bì, nhãn mác: Sản phẩm thật có bao bì in rõ nét, đầy đủ thành phần, hạn sử dụng, số lô. Sữa giả thường có lỗi in ấn, sai thông tin, tem nhãn bất thường hoặc giả mạo thương hiệu.
• Mã sản phẩm: Kiểm tra mã QR, mã vạch, số lô trên hệ thống của nhà sản xuất hoặc đơn vị phân phối; không nên chỉ dựa vào tem chống giả vì có thể bị làm giả.
• Chất lượng sản phẩm: Sữa chính hãng có màu sắc, mùi vị, độ mịn ổn định; sữa giả có thể bị vón cục, mùi lạ, khó hòa tan.
• Nguồn mua hàng: Nên lựa chọn các kênh phân phối chính thức, cửa hàng uy tín để hạn chế rủi ro mua phải hàng giả.

Về pháp lý, hành vi sản xuất, kinh doanh sữa bột giả nhãn mác quốc tế có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy mức độ vi phạm, đặc biệt khi gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.

5. Phát hiện cơ sở sản xuất sữa bột giả nhãn mác quốc tế thì có thể tố giác đến cơ quan nào?

Khi phát hiện cơ sở sản xuất sữa bột giả nhãn mác quốc tế, người dân có thể tố giác đến cơ quan công an, đặc biệt là cơ quan cảnh sát điều tra có thẩm quyền để được xác minh, xử lý theo quy định. Ngoài ra, có thể phản ánh đến cơ quan quản lý thị trường, cơ quan bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, cơ quan quản lý an toàn thực phẩm hoặc chính quyền địa phương nơi xảy ra hành vi vi phạm.

Khi tố giác, nên cung cấp các thông tin, tài liệu liên quan như địa điểm sản xuất, hình ảnh, video, mẫu sản phẩm, thông tin quảng cáo, chứng từ mua bán để hỗ trợ quá trình kiểm tra, xử lý.

V. NPLaw hỗ trợ tư vấn pháp lý như thế nào đối với vụ việc liên quan đến sản xuất sữa bột giả nhãn mác quốc tế?

NPLaw hỗ trợ khách hàng xác định hành vi vi phạm, đánh giá rủi ro pháp lý và xây dựng phương án xử lý phù hợp. Dịch vụ bao gồm tư vấn quy định về hàng giả, sở hữu trí tuệ, an toàn thực phẩm; hỗ trợ thu thập chứng cứ, làm việc với cơ quan có thẩm quyền và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng.

Trên đây là các thông tin mang tính tham khảo, Quý khách hàng cần tư vấn chi tiết về trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ cho Hãng luật NPLaw để được tư vấn ngay.