Trong bối cảnh lĩnh vực tâm lý học Quốc tế ngày càng được quan tâm, việc tìm hiểu các chương trình đào tạo, chứng chỉ và giá trị pháp lý của hoạt động chuyên môn về tâm lý là vấn đề cần được cá nhân, tổ chức đặc biệt lưu ý.

I. Nhu cầu xin chứng chỉ tâm lý học Quốc tế trong giai đoạn hiện nay

Trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe tinh thần ngày càng tăng, chứng chỉ tâm lý học Quốc tế được nhiều cá nhân quan tâm nhằm bổ sung kiến thức chuyên môn, nâng cao năng lực nghề nghiệp và mở rộng cơ hội học tập, làm việc trong môi trường quốc tế. Đối với các tổ chức, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tâm lý, việc nhân sự sở hữu các chứng chỉ đào tạo quốc tế cũng có thể góp phần nâng cao chất lượng chuyên môn và khả năng cung cấp dịch vụ.

Tuy nhiên, chứng chỉ do tổ chức nước ngoài cấp không đương nhiên có giá trị tương đương với văn bằng, chứng chỉ chuyên môn được pháp luật Việt Nam công nhận và cũng không mặc nhiên trao quyền hành nghề tại Việt Nam. Do đó, cá nhân và tổ chức cần xác định rõ giá trị đào tạo, giá trị sử dụng và phạm vi pháp lý của chứng chỉ trước khi sử dụng trong hoạt động nghề nghiệp.

II. Tìm hiểu về chứng chỉ tâm lý học Quốc tế

Chứng chỉ tâm lý học Quốc tế có thể mang lại giá trị nhất định về đào tạo và chuyên môn, nhưng giá trị pháp lý tại Việt Nam phụ thuộc vào nguồn gốc chứng chỉ, chương trình đào tạo, cơ quan hoặc tổ chức cấp và mục đích sử dụng. Đặc biệt, nếu chứng chỉ được sử dụng để thực hiện hoạt động thuộc phạm vi khám bệnh, chữa bệnh thì phải đồng thời đáp ứng các điều kiện của pháp luật Việt Nam về người hành nghề và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

1. Chứng chỉ tâm lý học Quốc tế được hiểu như thế nào dưới góc độ pháp luật Việt Nam?

Pháp luật Việt Nam hiện nay không quy định một loại giấy tờ có tên gọi chung là “chứng chỉ tâm lý học Quốc tế” như một loại giấy phép hành nghề độc lập. Đây thường là cách gọi đối với chứng chỉ đào tạo, bồi dưỡng hoặc chứng nhận chuyên môn do tổ chức nước ngoài hoặc tổ chức có yếu tố quốc tế cấp.

Đối với hoạt động thuộc lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh, Điều 19 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 quy định người hành nghề phải có giấy phép hành nghề và đăng ký hành nghề, đồng thời đáp ứng các điều kiện khác theo quy định. Như vậy, một chứng chỉ tâm lý học do tổ chức quốc tế cấp không tự động thay thế giấy phép hành nghề.

chung-chi-tam-ly-hoc-quoc-te-1.png

Đối với chức danh tâm lý lâm sàng, khoản 8 Điều 8 Nghị định số 96/2023/NĐ-CP quy định cụ thể các văn bằng, chứng chỉ liên quan đến trình độ chuyên môn để thực hiện thủ tục cấp giấy phép hành nghề. Trong đó, đối với phạm vi hành nghề tâm lý lâm sàng, pháp luật ghi nhận trường hợp cử nhân tâm lý học có chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản về tâm lý lâm sàng theo quy định.

Bên cạnh đó, Điều 128 Nghị định số 96/2023/NĐ-CP quy định về yêu cầu đối với văn bằng chuyên khoa, chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản và các chứng chỉ đào tạo chuyên môn trong lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh, trong đó có tâm lý lâm sàng.

Do đó, chứng chỉ tâm lý học Quốc tế cần được phân loại theo bản chất: nếu chỉ là chứng chỉ đào tạo, giá trị chủ yếu nằm ở việc ghi nhận kết quả học tập, bồi dưỡng; nếu muốn sử dụng làm căn cứ hành nghề tại Việt Nam thì phải thuộc loại văn bằng, chứng chỉ đáp ứng yêu cầu của pháp luật chuyên ngành.

2. Những đặc điểm nhận dạng cơ bản của một chứng chỉ tâm lý học Quốc tế có giá trị pháp lý là gì?

Để đánh giá giá trị của một chứng chỉ tâm lý học Quốc tế, trước hết cần kiểm tra tổ chức cấp chứng chỉ, chương trình đào tạo và mục đích sử dụng. Chứng chỉ cần xác định rõ tên tổ chức cấp, người được cấp, chương trình hoặc lĩnh vực đào tạo, thời gian đào tạo, ngày cấp và người có thẩm quyền ký cấp.

Đối với chứng chỉ do tổ chức nước ngoài cấp, cần xác định tổ chức đó có thực sự tồn tại và có thẩm quyền đào tạo, cấp chứng chỉ hay không; đồng thời kiểm tra khả năng công nhận hoặc sử dụng tại Việt Nam theo mục đích cụ thể.

Nếu chứng chỉ được sử dụng trong lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh, cần đối chiếu trực tiếp với các loại văn bằng, chứng chỉ được pháp luật chuyên ngành quy định. Việc chứng chỉ có tên gọi “International Psychology Certificate”, “Clinical Psychology Certificate” hoặc tên tương tự không phải là căn cứ duy nhất để xác định giá trị pháp lý tại Việt Nam.

Đặc biệt, cần phân biệt giữa chứng chỉ có giá trị đào tạo và giấy tờ có giá trị làm căn cứ xác định điều kiện hành nghề. Hai loại giấy tờ này có thể khác nhau về mục đích và hệ quả pháp lý.

3. Phạm vi điều chỉnh của pháp luật đối với việc sử dụng chứng chỉ tâm lý học Quốc tế tại Việt Nam gồm những gì?

Việc sử dụng chứng chỉ tâm lý học Quốc tế tại Việt Nam có thể đồng thời chịu sự điều chỉnh của pháp luật về giáo dục, lao động và khám bệnh, chữa bệnh, tùy thuộc mục đích sử dụng.

Nếu chứng chỉ được sử dụng để bổ sung kiến thức, phục vụ học tập hoặc chứng minh quá trình đào tạo thì cần xem xét quy định pháp luật về giáo dục và công nhận văn bằng, chứng chỉ nước ngoài tương ứng.

Nếu chứng chỉ được sử dụng để làm việc tại Việt Nam, cá nhân là người nước ngoài còn phải đáp ứng các điều kiện theo pháp luật về người lao động nước ngoài.

Trường hợp chứng chỉ được sử dụng để trực tiếp thực hiện hoạt động khám bệnh, chữa bệnh về tâm lý lâm sàng, người sử dụng chứng chỉ phải đáp ứng các điều kiện về giấy phép hành nghề và đăng ký hành nghề theo Điều 19 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023. Đồng thời, trình độ chuyên môn phải phù hợp với quy định tại khoản 8 Điều 8 Nghị định số 96/2023/NĐ-CP.

Như vậy, phạm vi sử dụng chứng chỉ phụ thuộc vào mục đích và bản chất hoạt động thực tế, không chỉ phụ thuộc vào tên gọi hoặc tổ chức cấp chứng chỉ.

4. Chứng chỉ tâm lý học Quốc tế có thay thế được chứng chỉ hành nghề chuyên khoa tâm lý theo quy định hiện hành không? Vì sao?

Không thể mặc nhiên thay thế chứng chỉ tâm lý học Quốc tế bằng chứng chỉ hành nghề chuyên khoa tâm lý. Theo khoản 1 Điều 19 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh phải có giấy phép hành nghề và đăng ký hành nghề. Đối với chức danh tâm lý lâm sàng, khoản 8 Điều 8 Nghị định số 96/2023/NĐ-CP quy định cụ thể các loại văn bằng, chứng chỉ làm căn cứ về trình độ chuyên môn.

Do đó, chứng chỉ tâm lý học Quốc tế chỉ có thể được sử dụng trong quá trình xác định trình độ hoặc năng lực chuyên môn nếu đáp ứng các điều kiện công nhận, thừa nhận hoặc sử dụng theo quy định pháp luật Việt Nam và phù hợp với trường hợp cụ thể. Chứng chỉ này không đương nhiên trao cho người sở hữu quyền hành nghề tâm lý lâm sàng tại Việt Nam.

Nói cách khác, cần phân biệt ba vấn đề: (i) chứng chỉ có được tổ chức nước ngoài cấp hợp pháp hay không; (ii) chứng chỉ có được Việt Nam công nhận hoặc chấp nhận cho mục đích cụ thể hay không; và (iii) người sở hữu đã đáp ứng đầy đủ điều kiện để được cấp giấy phép hành nghề tại Việt Nam hay chưa.

Vì vậy, trước khi sử dụng chứng chỉ tâm lý học Quốc tế để hành nghề, cá nhân cần kiểm tra toàn bộ điều kiện pháp lý liên quan thay vì chỉ căn cứ vào tên gọi hoặc uy tín của tổ chức quốc tế cấp chứng chỉ.

III. Các quy định pháp luật có liên quan đến chứng chỉ tâm lý học Quốc tế

Để sử dụng chứng chỉ tâm lý học Quốc tế tại Việt Nam, cần thực hiện đồng thời việc xác định tính hợp pháp của giấy tờ nước ngoài, hợp pháp hóa lãnh sự khi thuộc trường hợp phải thực hiện và xác định cơ chế công nhận, thừa nhận phù hợp với mục đích sử dụng. Đặc biệt, hợp pháp hóa lãnh sự không đồng nghĩa với việc chứng chỉ đương nhiên được Việt Nam công nhận về trình độ chuyên môn hoặc được sử dụng để hành nghề tâm lý lâm sàng.

1. Điều kiện để chứng chỉ tâm lý học Quốc tế được công nhận và sử dụng hợp pháp tại Việt Nam là gì?

Trước hết, chứng chỉ phải được cơ quan, tổ chức nước ngoài có thẩm quyền cấp hợp pháp, có chữ ký, con dấu hoặc hình thức xác thực hợp lệ. Theo Điều 4 Nghị định số 111/2011/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 196/2025/NĐ-CP, giấy tờ, tài liệu của nước ngoài muốn được công nhận và sử dụng tại Việt Nam về nguyên tắc phải được hợp pháp hóa lãnh sự, trừ các trường hợp được miễn theo Điều 9 Nghị định này.

chung-chi-tam-ly-hoc-quoc-te-2.png

Tuy nhiên, theo Điều 3 Nghị định số 111/2011/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 196/2025/NĐ-CP, hợp pháp hóa lãnh sự chỉ xác nhận con dấu, chữ ký và chức danh trên giấy tờ, tài liệu; không bao hàm việc chứng nhận nội dung và hình thức của giấy tờ. Vì vậy, sau khi được hợp pháp hóa lãnh sự, chứng chỉ vẫn phải được cơ quan Việt Nam có thẩm quyền xem xét theo mục đích sử dụng cụ thể.

Đối với chứng chỉ đào tạo về tâm lý, cần phân biệt với văn bằng giáo dục nước ngoài. Thông tư số 65/2026/TT-BGDĐT quy định thủ tục công nhận văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp để sử dụng tại Việt Nam; không phải mọi chứng chỉ đào tạo nước ngoài đều mặc nhiên thuộc thủ tục công nhận văn bằng này.

Nếu chứng chỉ được sử dụng để thực hiện hoạt động tâm lý lâm sàng trong lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh, việc sử dụng chứng chỉ còn phải đối chiếu với quy định chuyên ngành. Theo khoản 8 Điều 8 Nghị định số 96/2023/NĐ-CP, pháp luật xác định cụ thể các văn bằng, chứng chỉ làm căn cứ về trình độ chuyên môn đối với chức danh tâm lý lâm sàng. Do đó, một chứng chỉ quốc tế chỉ có thể được sử dụng cho mục đích hành nghề khi đáp ứng cơ chế công nhận, thừa nhận hoặc điều kiện chuyên môn tương ứng theo pháp luật Việt Nam.

2. Thành phần hồ sơ thực hiện thủ tục hợp pháp hóa lãnh sự và công nhận chứng chỉ tâm lý học Quốc tế gồm những giấy tờ gì?

a) Hồ sơ hợp pháp hóa lãnh sự

Theo khoản 1 Điều 14 Nghị định số 111/2011/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 196/2025/NĐ-CP, hồ sơ đề nghị hợp pháp hóa lãnh sự tại Bộ Ngoại giao gồm:

  • 01 Tờ khai hợp pháp hóa lãnh sự theo mẫu quy định;
  • Đối với trường hợp nộp hồ sơ trực tiếp: xuất trình bản chính hoặc bản sao Thẻ căn cước công dân/Thẻ căn cước/Giấy chứng nhận căn cước hoặc Hộ chiếu, giấy tờ xuất nhập cảnh/giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế còn giá trị sử dụng hoặc xuất trình Căn cước điện tử;
  • Đối với trường hợp nộp hồ sơ qua dịch vụ bưu chính: nộp 01 bản sao Thẻ căn cước công dân/Thẻ căn cước/Giấy chứng nhận căn cước hoặc Hộ chiếu, giấy tờ xuất nhập cảnh/giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế còn giá trị sử dụng. Bản sao các loại giấy tờ nêu tại khoản này là bản chụp từ bản chính và không phải chứng thực;
  • Giấy tờ, tài liệu đề nghị hợp pháp hóa lãnh sự, đã được cơ, quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự hoặc cơ quan khác được ủy quyền thực hiện chức năng lãnh sự của nước ngoài chứng nhận;
  • 01 bản dịch giấy tờ, tài liệu đề nghị được hợp pháp hóa lãnh sự sang tiếng Việt hoặc tiếng Anh, nếu giấy tờ, tài liệu đó không được lập bằng các thứ tiếng trên;
  • 01 bản chụp giấy tờ, tài liệu nêu tại điểm d để lưu tại Cơ quan có thẩm quyền trong nước.

Theo Điều 3 Thông tư số 11/2025/TT-BNG, văn bằng, chứng chỉ giáo dục, đào tạo thuộc nhóm giấy tờ có thể thực hiện thủ tục chứng nhận lãnh sự, hợp pháp hóa lãnh sự.

Tuy nhiên, nếu giấy tờ thuộc trường hợp được miễn hợp pháp hóa lãnh sự theo Điều 9 Nghị định số 111/2011/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 196/2025/NĐ-CP, người sử dụng không phải thực hiện thủ tục này. Ví dụ, trường hợp giấy tờ được miễn theo điều ước quốc tế mà Việt Nam và nước liên quan cùng là thành viên hoặc theo nguyên tắc có đi có lại.

b) Hồ sơ công nhận

Đối với văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp, việc công nhận được thực hiện theo Thông tư số 65/2026/TT-BGDĐT. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng thuật ngữ “chứng chỉ tâm lý học Quốc tế” không đồng nghĩa với “văn bằng”. Vì vậy, không nên mặc nhiên áp dụng thủ tục công nhận văn bằng nước ngoài đối với mọi loại chứng chỉ.

Trường hợp chứng chỉ được sử dụng để xác định điều kiện hành nghề tâm lý lâm sàng, hồ sơ cần được xem xét theo pháp luật chuyên ngành về khám bệnh, chữa bệnh, thay vì chỉ thực hiện thủ tục hợp pháp hóa lãnh sự.

3. Trình tự, thủ tục thẩm định tính pháp lý của chứng chỉ tâm lý học Quốc tế diễn ra như thế nào?

Về cơ bản, có thể thực hiện theo các bước sau:

  • Bước 1: Kiểm tra chứng chỉ và cơ sở cấp. Xác định tổ chức cấp chứng chỉ, chương trình đào tạo, người được cấp, thời gian đào tạo và thẩm quyền cấp chứng chỉ.
  • Bước 2: Kiểm tra yêu cầu hợp pháp hóa lãnh sự. Xác định chứng chỉ có thuộc trường hợp phải hợp pháp hóa lãnh sự hay được miễn theo Điều 9 Nghị định số 111/2011/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 196/2025/NĐ-CP. Nếu phải thực hiện, chứng chỉ phải được cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài chứng nhận trước khi nộp hồ sơ hợp pháp hóa tại cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam.
  • Bước 3: Nộp hồ sơ hợp pháp hóa lãnh sự. Theo Điều 14 Nghị định số 111/2011/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 196/2025/NĐ-CP, cơ quan có thẩm quyền kiểm tra và đối chiếu con dấu, chữ ký, chức danh trên giấy tờ với mẫu đã được cơ quan nước ngoài thông báo. Trường hợp cần thiết, cơ quan có thẩm quyền có thể yêu cầu xác minh.
  • Bước 4: Xác định cơ chế công nhận phù hợp với mục đích sử dụng. Sau khi hoàn thành hợp pháp hóa lãnh sự, người sở hữu chứng chỉ phải xác định chứng chỉ được sử dụng cho mục đích gì: học tập, tuyển dụng, chứng minh trình độ chuyên môn hay hành nghề tâm lý lâm sàng. Mỗi mục đích có thể dẫn đến yêu cầu pháp lý khác nhau.
  • Bước 5: Đối chiếu điều kiện hành nghề nếu sử dụng trong lĩnh vực y tế. Nếu chứng chỉ được sử dụng để hành nghề tâm lý lâm sàng, cần tiếp tục đối chiếu với Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 và Nghị định số 96/2023/NĐ-CP, đặc biệt các quy định về giấy phép hành nghề và trình độ chuyên môn đối với chức danh tâm lý lâm sàng.

chung-chi-tam-ly-hoc-quoc-te-3.png

Như vậy, hợp pháp hóa lãnh sự chỉ là một bước để giấy tờ nước ngoài có thể được xem xét sử dụng tại Việt Nam, không phải thủ tục công nhận giá trị chuyên môn của chứng chỉ. Cơ quan, tổ chức Việt Nam tiếp nhận chứng chỉ vẫn có trách nhiệm xem xét, đối chiếu với pháp luật chuyên ngành để quyết định có chấp nhận chứng chỉ cho mục đích cụ thể hay không; nội dung này được thể hiện tại khoản 1 Điều 21 Nghị định số 111/2011/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 196/2025/NĐ-CP.

IV. Các thắc mắc thường gặp liên quan đến chứng chỉ tâm lý học Quốc tế

Chứng chỉ tâm lý học Quốc tế có thể được sử dụng để bổ sung kiến thức, nâng cao chuyên môn hoặc phục vụ nhu cầu làm việc trong môi trường có yếu tố nước ngoài. Tuy nhiên, khi chứng chỉ được sử dụng tại Việt Nam, đặc biệt trong hoạt động nghề nghiệp, đào tạo, tư vấn tâm lý hoặc quảng cáo dịch vụ, người sở hữu và tổ chức liên quan phải tuân thủ nhiều nhóm quy định pháp luật khác nhau. Dưới đây là một số vấn đề thường được quan tâm.

1. Người nước ngoài có chứng chỉ tâm lý học Quốc tế muốn làm việc tại Việt Nam cần thực hiện thủ tục cấp giấy phép lao động như thế nào?

Việc sở hữu chứng chỉ tâm lý học Quốc tế không đồng nghĩa với việc người nước ngoài được tự động làm việc tại Việt Nam. Nếu thuộc trường hợp phải có giấy phép lao động, người lao động nước ngoài phải thực hiện thủ tục theo quy định của pháp luật về lao động nước ngoài.

Hiện nay, vấn đề này được điều chỉnh chủ yếu bởi Nghị định số 219/2025/NĐ-CP quy định về điều kiện, trình tự, thủ tục cấp, cấp lại, gia hạn, thu hồi giấy phép lao động và xác nhận người lao động nước ngoài không thuộc diện cấp giấy phép lao động.

Theo Điều 18 Nghị định số 219/2025/NĐ-CP, hồ sơ đề nghị cấp giấy phép lao động gồm các giấy tờ cơ bản như:

  • Văn bản của người sử dụng lao động báo cáo giải trình nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài và đề nghị cấp giấy phép lao động theo mẫu;
  • Giấy chứng nhận sức khỏe hoặc giấy khám sức khỏe theo quy định;
  • Hộ chiếu còn thời hạn;
  • Phiếu lý lịch tư pháp hoặc văn bản xác nhận người lao động nước ngoài không phải là người đang trong thời gian chấp hành hình phạt hoặc chưa được xóa án tích hoặc đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định;
  • Giấy tờ chứng minh là nhà quản lý, giám đốc điều hành, chuyên gia hoặc lao động kỹ thuật tương ứng với vị trí dự kiến làm việc;
  • Giấy tờ chứng minh hình thức làm việc;
  • Một số giấy tờ khác tùy từng trường hợp.

Đáng chú ý, nếu người nước ngoài sử dụng chứng chỉ tâm lý học Quốc tế để chứng minh trình độ chuyên môn cho vị trí chuyên gia, chứng chỉ đó phải đáp ứng yêu cầu chứng minh vị trí việc làm theo pháp luật về lao động nước ngoài. Việc một tổ chức nước ngoài cấp chứng chỉ không tự động đồng nghĩa chứng chỉ đó đương nhiên được chấp nhận là giấy tờ chứng minh trình độ chuyên môn.

Ngoài giấy phép lao động, nếu công việc thực tế là hành nghề tâm lý lâm sàng thuộc hoạt động khám bệnh, chữa bệnh, người nước ngoài còn phải đáp ứng pháp luật chuyên ngành về khám bệnh, chữa bệnh, trong đó có yêu cầu về giấy phép hành nghề và đăng ký hành nghề. Vì vậy, cần tách biệt hai vấn đề: được phép làm việc tại Việt Nam và được phép thực hiện hoạt động chuyên môn thuộc phạm vi hành nghề.

2. Doanh nghiệp nước ngoài mở chi nhánh đào tạo cấp chứng chỉ tâm lý học Quốc tế tại Việt Nam cần đáp ứng điều kiện gì?

Trước hết, cần lưu ý rằng pháp luật không mặc nhiên cho phép một doanh nghiệp nước ngoài chỉ cần thành lập “chi nhánh” tại Việt Nam là được tổ chức đào tạo và cấp chứng chỉ. Tổ chức dự kiến đào tạo phải xác định mô hình cơ sở giáo dục, phạm vi chương trình và loại chứng chỉ dự kiến cấp để lựa chọn cơ chế pháp lý phù hợp.

Hoạt động hợp tác, đầu tư của nước ngoài trong lĩnh vực giáo dục hiện được điều chỉnh bởi Nghị định số 86/2018/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 124/2024/NĐ-CP.

Đối với cơ sở đào tạo, bồi dưỡng ngắn hạn có vốn đầu tư nước ngoài, pháp luật cho phép tổ chức các chương trình đào tạo, bồi dưỡng ngắn hạn của nước ngoài. Điều 36 Nghị định số 86/2018/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 124/2024/NĐ-CP quy định yêu cầu về cơ sở vật chất, thiết bị; trong đó cơ sở đào tạo, bồi dưỡng ngắn hạn phải có phòng học phù hợp, diện tích phục vụ học tập, giảng dạy và các phòng chức năng cần thiết.

Bên cạnh đó, Điều 37 Nghị định số 86/2018/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 124/2024/NĐ-CP quy định về chương trình giáo dục của cơ sở giáo dục có vốn đầu tư nước ngoài. Đối với cơ sở đào tạo, bồi dưỡng ngắn hạn, chương trình có thể là chương trình đào tạo, bồi dưỡng ngắn hạn của nước ngoài nhưng phải bảo đảm không có nội dung gây phương hại đến quốc phòng, an ninh, lợi ích cộng đồng, không xuyên tạc lịch sử và không ảnh hưởng xấu đến văn hóa, đạo đức, thuần phong mỹ tục Việt Nam.

Do đó, doanh nghiệp nước ngoài cần xem xét tối thiểu các nhóm điều kiện về:

  • Thứ nhất, điều kiện đầu tư và thành lập cơ sở. Dự án phải được thực hiện theo pháp luật về đầu tư và pháp luật về giáo dục có yếu tố nước ngoài; hồ sơ, trình tự và thẩm quyền phụ thuộc vào loại hình cơ sở dự kiến thành lập.
  • Thứ hai, điều kiện về chương trình đào tạo. Chương trình tâm lý học phải được xác định rõ mục tiêu, nội dung, thời lượng, phương thức đào tạo và giá trị của chứng chỉ sau khi hoàn thành.
  • Thứ ba, điều kiện về cơ sở vật chất và đội ngũ. Cơ sở phải đáp ứng các yêu cầu tương ứng về địa điểm, phòng học, thiết bị, đội ngũ giảng dạy và các điều kiện bảo đảm chất lượng.
  • Thứ tư, điều kiện về văn bằng, chứng chỉ. Cơ sở không được quảng bá rằng chứng chỉ do mình cấp đương nhiên có giá trị như văn bằng, chứng chỉ thuộc hệ thống giáo dục quốc dân hoặc giấy phép hành nghề tại Việt Nam nếu chưa đáp ứng điều kiện pháp luật tương ứng.

Đặc biệt, nếu doanh nghiệp sử dụng tên gọi “chi nhánh của trường đại học nước ngoài” thì cần phân biệt với phân hiệu của cơ sở giáo dục đại học nước ngoài tại Việt Nam. Đây là một mô hình pháp lý riêng, có điều kiện và thủ tục riêng theo Nghị định số 86/2018/NĐ-CP đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 124/2024/NĐ-CP.

3. Hành vi làm giả hoặc mua bán chứng chỉ tâm lý học Quốc tế bị xử lý hình sự theo tội danh nào?

Tùy vào hành vi cụ thể, việc làm giả hoặc sử dụng chứng chỉ tâm lý học Quốc tế giả có thể bị xem xét về tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức; tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức theo Điều 341 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Theo khoản 1 Điều 341 Bộ luật Hình sự năm 2015, người làm giả con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ khác của cơ quan, tổ chức hoặc sử dụng con dấu, tài liệu, giấy tờ giả để thực hiện hành vi trái pháp luật có thể bị phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 100 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 02 năm. Khung hình phạt tăng lên tùy thuộc vào các tình tiết như có tổ chức, phạm tội nhiều lần, số lượng tài liệu giả hoặc thu lợi bất chính.

Trường hợp mua bán chứng chỉ giả cần xem xét bản chất hành vi và vai trò của người thực hiện. Nếu hành vi liên quan đến việc làm giả hoặc sử dụng giấy tờ giả thì Điều 341 Bộ luật Hình sự năm 2015 có thể được đặt ra. Nếu có hành vi chiếm đoạt tài sản bằng thủ đoạn gian dối thì tùy tình tiết còn có thể xem xét các tội danh khác, chẳng hạn tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự năm 2015.

Do đó, không nên khẳng định rằng mọi trường hợp mua một chứng chỉ không hợp lệ đều cấu thành tội phạm. Cơ quan tiến hành tố tụng phải xác định chứng chỉ có phải là tài liệu giả, người thực hiện có biết tính giả mạo, mục đích sử dụng và các dấu hiệu cấu thành tội phạm.

4. Quy định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại dân sự khi tư vấn sai chuyên môn dựa trên chứng chỉ tâm lý học Quốc tế không đủ chuẩn ra sao?

Trường hợp cá nhân sử dụng chứng chỉ tâm lý học Quốc tế không đáp ứng yêu cầu nhưng vẫn cung cấp dịch vụ, đưa ra tư vấn sai chuyên môn và gây thiệt hại cho khách hàng, trách nhiệm dân sự có thể phát sinh nếu đáp ứng các điều kiện của trách nhiệm bồi thường thiệt hại.

Theo Điều 584 Bộ luật Dân sự năm 2015, người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản hoặc quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Đối với thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm, Điều 590 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định các khoản thiệt hại có thể được bồi thường, bao gồm chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, phục hồi sức khỏe và chức năng bị mất, bị giảm sút; thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút; chi phí và phần thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc; cùng với khoản bù đắp tổn thất về tinh thần theo quy định.

Việc xác định trách nhiệm không chỉ dựa vào việc người tư vấn có chứng chỉ hay không mà cần xem xét hành vi thực tế, lỗi, thiệt hại thực tế và quan hệ nhân quả giữa hành vi và thiệt hại. Ngược lại, nếu hoạt động được thực hiện trong quan hệ hợp đồng dịch vụ, trách nhiệm còn có thể được xem xét trên cơ sở nghĩa vụ theo hợp đồng và các thỏa thuận giữa các bên.

Đặc biệt, nếu việc “tư vấn tâm lý” trên thực tế là hoạt động thuộc phạm vi khám bệnh, chữa bệnh, người thực hiện còn có thể phải chịu các trách nhiệm pháp lý chuyên ngành tương ứng. Vì vậy, chứng chỉ Quốc tế không phải là căn cứ để miễn trách nhiệm khi hoạt động chuyên môn gây thiệt hại.

5. Vi phạm quy định về quảng cáo sai sự thật khi thổi phồng giá trị của chứng chỉ tâm lý học Quốc tế bị xử phạt thế nào?

Việc quảng cáo chứng chỉ tâm lý học Quốc tế phải tuân thủ Luật Quảng cáo năm 2012, sửa đổi bổ sung năm 2025 và các quy định xử phạt hiện hành. Điều 8 Luật Quảng cáo năm 2012, sửa đổi bổ sung năm 2025 quy định các hành vi bị cấm, trong đó có quảng cáo không đúng hoặc gây nhầm lẫn về khả năng kinh doanh, khả năng cung cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ của tổ chức, cá nhân kinh doanh.

Theo khoản 3, khoản 4 Điều 75 Nghị định số 87/2026/NĐ-CP, phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với hành vi quảng cáo dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh khi chưa có giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh hoặc chứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh; phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng đối với hành vi quảng cáo vượt quá phạm vi hành nghề hoặc vượt quá phạm vi hoạt động chuyên môn đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Ngoài xử phạt hành chính, tùy tính chất, mức độ và hậu quả, tổ chức, cá nhân vi phạm còn có thể phải buộc cải chính thông tin, tháo gỡ hoặc xóa quảng cáo và chịu các trách nhiệm dân sự khác nếu việc quảng cáo sai gây thiệt hại cho người tiếp nhận dịch vụ.

V. Bạn đang tìm một chuyên gia pháp lý uy tín để hỗ trợ vấn đề liên quan đến chứng chỉ tâm lý học Quốc tế?

Chứng chỉ tâm lý học Quốc tế có thể có giá trị nhất định về đào tạo và chuyên môn, nhưng không phải mọi chứng chỉ do tổ chức nước ngoài cấp đều đương nhiên được công nhận và sử dụng để hành nghề tại Việt Nam. Việc xác định giá trị pháp lý của chứng chỉ cần được xem xét dựa trên tổ chức cấp, chương trình đào tạo, mục đích sử dụng và quy định pháp luật chuyên ngành có liên quan. Đặc biệt, đối với các trường hợp cần kiểm tra tính pháp lý của chứng chỉ tâm lý học Quốc tế, tư vấn thủ tục sử dụng chứng chỉ nước ngoài tại Việt Nam, điều kiện hoạt động của cơ sở đào tạo có yếu tố nước ngoài, điều kiện hành nghề tâm lý lâm sàng hoặc xử lý rủi ro liên quan đến quảng cáo và cung cấp dịch vụ tâm lý, việc được tư vấn pháp lý trước khi triển khai hoạt động sẽ giúp cá nhân, tổ chức hạn chế đáng kể các rủi ro pháp lý.

Trên đây là các thông tin mang tính tham khảo, Quý khách hàng cần tư vấn chi tiết về trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ cho Hãng luật NPLaw để được tư vấn ngay.