Danh mục kỹ thuật chẩn đoán tâm lý lâm sàng là cơ sở để xác định các kỹ thuật chuyên môn được phép thực hiện trong hoạt động khám bệnh, chữa bệnh. Việc tra cứu và áp dụng đúng danh mục giúp cơ sở bảo đảm hoạt động chuyên môn phù hợp với quy định pháp luật.

I. Nhu cầu tra cứu danh mục kỹ thuật chẩn đoán tâm lý lâm sàng hiện nay

Hoạt động khám bệnh, chữa bệnh trong lĩnh vực tâm lý lâm sàng ngày càng được quan tâm, kéo theo nhu cầu xác định rõ các kỹ thuật chuyên môn được phép thực hiện tại từng cơ sở. Việc tra cứu danh mục kỹ thuật chẩn đoán tâm lý lâm sàng giúp cơ sở khám bệnh, chữa bệnh xác định phạm vi kỹ thuật phù hợp với điều kiện chuyên môn, nhân sự và giấy phép đã được cấp.

Đồng thời, khi danh mục kỹ thuật được ban hành, sửa đổi hoặc cập nhật, cơ sở cần thường xuyên rà soát để bảo đảm việc thực hiện kỹ thuật đúng quy định, hạn chế rủi ro pháp lý trong quá trình hoạt động.

II. Tìm hiểu về danh mục kỹ thuật chẩn đoán tâm lý lâm sàng

Danh mục kỹ thuật chẩn đoán tâm lý lâm sàng là căn cứ để xác định các kỹ thuật chuyên môn được phép thực hiện trong hoạt động khám bệnh, chữa bệnh tâm lý lâm sàng. 

1. Danh mục kỹ thuật chẩn đoán tâm lý lâm sàng là gì?

Danh mục kỹ thuật chẩn đoán tâm lý lâm sàng có thể hiểu là tập hợp các kỹ thuật chuyên môn được sử dụng trong hoạt động khám bệnh, chữa bệnh nhằm đánh giá, lượng giá và hỗ trợ xác định tình trạng tâm lý của người bệnh.

Theo điểm a khoản 4 Điều 4 Thông tư 23/2024/TT-BYT (được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 3 Điều 3 Thông tư 25/2026/TT-BYT), cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải bảo đảm cơ sở vật chất, nhân lực và trang thiết bị để thực hiện danh mục kỹ thuật đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

2. Danh mục kỹ thuật chẩn đoán tâm lý lâm sàng gồm những nhóm kỹ thuật nào?

Danh mục kỹ thuật chẩn đoán tâm lý lâm sàng thường được hệ thống theo các nhóm gồm đánh giá phát triển và trí tuệ; đánh giá nhận thức – thần kinh tâm lý; đánh giá cảm xúc, hành vi và nhân cách; đánh giá, sàng lọc sức khỏe tâm thần và rối loạn tâm thần; phỏng vấn, quan sát lâm sàng. Cụ thể:

  • Phỏng vấn, quan sát và khai thác thông tin tâm lý lâm sàng: Thu thập thông tin về triệu chứng, hoàn cảnh sống, tiền sử cá nhân và gia đình.
  • Đánh giá phát triển, năng lực trí tuệ và khả năng thích nghi: Đánh giá mức độ phát triển, năng lực trí tuệ và khả năng thích nghi của người được đánh giá.
  • Đánh giá chức năng nhận thức và thần kinh tâm lý: Đánh giá các chức năng như chú ý, trí nhớ, ngôn ngữ, tư duy và chức năng điều hành.
  • Đánh giá cảm xúc, hành vi, nhân cách và quan hệ xã hội: Đánh giá, sàng lọc các biểu hiện về cảm xúc, hành vi, nhân cách và khả năng thích nghi xã hội.
  • Đánh giá, sàng lọc và hỗ trợ chẩn đoán rối loạn tâm thần: Cung cấp thông tin phục vụ đánh giá tình trạng tâm lý, theo dõi diễn biến và hỗ trợ quá trình chẩn đoán, điều trị.

Việc thực hiện kỹ thuật phải phù hợp với phạm vi hành nghề của người hành nghề và phạm vi hoạt động chuyên môn của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

3. Danh mục kỹ thuật chẩn đoán tâm lý lâm sàng khác gì với các danh mục kỹ thuật tâm lý khác?

Danh mục kỹ thuật chẩn đoán tâm lý lâm sàng tập trung vào các kỹ thuật đánh giá, lượng giá và hỗ trợ xác định tình trạng tâm lý, sức khỏe tâm thần của người bệnh. Trong khi đó, các danh mục kỹ thuật tâm lý khác có thể tập trung vào tư vấn, can thiệp, trị liệu hoặc hỗ trợ tâm lý tùy theo phạm vi chuyên môn.

danh-muc-ky-thuat-chan-doan-tam-ly-lam-sang-khac-gi-voi-cac-danh-muc-ky-thuat-tam-ly-khac.png

Điểm khác biệt chủ yếu nằm ở mục đích sử dụng, nội dung kỹ thuật và phạm vi chuyên môn được phép thực hiện. Vì vậy, không nên đồng nhất danh mục kỹ thuật chẩn đoán tâm lý lâm sàng với toàn bộ các kỹ thuật tư vấn, can thiệp hoặc trị liệu tâm lý.

III. Quy định pháp luật về danh mục kỹ thuật chẩn đoán tâm lý lâm sàng

Pháp luật quy định về danh mục kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh, phạm vi thực hiện và trách nhiệm của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong việc áp dụng danh mục kỹ thuật.

1. Việc xác định tên kỹ thuật và phạm vi áp dụng trong danh mục được thực hiện như thế nào?

Việc xác định kỹ thuật trong danh mục được thực hiện theo Danh mục kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh tại Phụ lục số 01 và Phụ lục số 02 ban hành kèm theo Thông tư 23/2024/TT-BYT, được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 25/2026/TT-BYT.

Theo khoản 2 Điều 1 Thông tư 23/2024/TT-BYT, đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của dịch vụ kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh được xác định theo chuyên khoa tại các phụ lục. Khoản 3 Điều 1 quy định kỹ thuật tại Phụ lục số 01 được sắp xếp ở chuyên khoa, chuyên ngành phù hợp nhất nhưng có thể được thực hiện ở nhiều chuyên khoa, chuyên ngành khác nhau.

Do đó, tên và phạm vi áp dụng của kỹ thuật cần được đối chiếu với danh mục tương ứng, đồng thời việc thực hiện tại cơ sở phải phù hợp với phạm vi hoạt động chuyên môn và danh mục kỹ thuật đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

2. Pháp luật quy định thế nào về việc cập nhật danh mục kỹ thuật chẩn đoán tâm lý lâm sàng?

Danh mục kỹ thuật chẩn đoán tâm lý lâm sàng không phải là danh mục cố định. Khi danh mục kỹ thuật do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành được sửa đổi, bổ sung hoặc khi cơ sở có nhu cầu bổ sung, giảm bớt kỹ thuật, cơ sở cần rà soát và thực hiện thủ tục điều chỉnh phạm vi hoạt động chuyên môn theo quy định.

Theo điểm b khoản 1 và điểm b khoản 2 Điều 145 Nghị định 96/2023/NĐ-CP, việc điều chỉnh giấy phép hoạt động được thực hiện trong trường hợp cơ sở bổ sung, giảm bớt kỹ thuật thuộc phạm vi hoạt động chuyên môn.

phap-luat-quy-dinh-the-nao-ve-viec-cap-nhat-danh-muc-ky-thuat-chan-doan-tam-ly-lam-sang.png

Ngoài ra, Điều 66 Nghị định 96/2023/NĐ-CP quy định về thủ tục điều chỉnh giấy phép hoạt động trong trường hợp thay đổi phạm vi hoạt động chuyên môn. Do đó, cơ sở không được tự ý triển khai kỹ thuật mới khi kỹ thuật đó chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép.

Lưu ý: Các điều kiện về cơ sở vật chất, nhân lực, trang thiết bị để thực hiện danh mục kỹ thuật được quy định tại điểm a khoản 4 Điều 5 Thông tư 23/2024/TT-BYT (được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 3 Điều 3 Thông tư 25/2026/TT-BYT).

3. Việc sử dụng kỹ thuật không phù hợp với danh mục có thể phát sinh những rủi ro pháp lý nào?

Việc thực hiện kỹ thuật không phù hợp với danh mục đã được phê duyệt có thể dẫn đến vi phạm phạm vi hoạt động chuyên môn của cơ sở hoặc phạm vi hành nghề của người hành nghề. Theo điểm c khoản 7 Điều 38 Nghị định 90/2026/NĐ-CP, hành vi khám bệnh, chữa bệnh không đúng phạm vi hành nghề hoặc phạm vi hoạt động được cơ quan có thẩm quyền cho phép có thể bị phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 40 triệu đồng.

Ngoài phạt tiền, hành vi này còn có thể bị tước quyền sử dụng giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề từ 06 tháng đến 09 tháng theo điểm c khoản 8 Điều 38 Nghị định 90/2026/NĐ-CP; trường hợp có số lợi bất hợp pháp thì có thể bị buộc nộp lại theo quy định tại điểm b khoản 9 Điều 38.

Vì vậy, cơ sở cần rà soát danh mục kỹ thuật được phê duyệt và chỉ triển khai kỹ thuật khi đúng phạm vi chuyên môn, đúng điều kiện và đúng thẩm quyền cho phép.

IV. Giải đáp các thắc mắc thường gặp về danh mục kỹ thuật chẩn đoán tâm lý lâm sàng

Phần dưới đây giải đáp một số vấn đề thường gặp về danh mục kỹ thuật chẩn đoán tâm lý lâm sàng, giúp cơ sở hiểu rõ việc tra cứu, áp dụng và cập nhật danh mục theo quy định.

1. Danh mục kỹ thuật chẩn đoán tâm lý lâm sàng có phải là danh sách các phương pháp điều trị tâm lý không?

Không. Danh mục kỹ thuật chẩn đoán tâm lý lâm sàng chủ yếu bao gồm các kỹ thuật đánh giá, đo lường, sàng lọc và hỗ trợ xác định tình trạng tâm lý, không đồng nhất với các phương pháp điều trị hoặc can thiệp tâm lý.

Ví dụ, phỏng vấn lâm sàng, quan sát, trắc nghiệm tâm lý, đánh giá trí tuệ – nhận thức và các thang đo tâm lý là những kỹ thuật phục vụ đánh giá. Trong khi đó, tham vấn, trị liệu nhận thức – hành vi, trị liệu gia đình hoặc trị liệu nhóm là các hoạt động can thiệp, điều trị.

Việc thực hiện kỹ thuật phải phù hợp với phạm vi hành nghề của người hành nghề và phạm vi hoạt động chuyên môn của cơ sở. Theo Điều 62 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, việc khám bệnh, chỉ định phương pháp chữa bệnh phải tuân thủ quy định về chuyên môn kỹ thuật do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành hoặc công nhận.

2. Làm thế nào để tra cứu một kỹ thuật cụ thể trong danh mục kỹ thuật chẩn đoán tâm lý lâm sàng?

Để tra cứu, cơ sở có thể đối chiếu tên hoặc mã kỹ thuật trong các Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư 23/2024/TT-BYT (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 25/2026/TT-BYT. Theo Điều 1 Thông tư 23/2024/TT-BYT), danh mục được ban hành tại Phụ lục số 01 và Phụ lục số 02; kỹ thuật tại Phụ lục số 01 được sắp xếp theo chuyên khoa, chuyên ngành phù hợp nhất nhưng có thể được thực hiện ở nhiều chuyên khoa, chuyên ngành khác nhau.

Khi tra cứu, cần kiểm tra tên kỹ thuật, mã kỹ thuật, chuyên khoa và phạm vi áp dụng, sau đó đối chiếu với danh mục kỹ thuật đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt cho cơ sở. Không nên chỉ căn cứ vào tên kỹ thuật mà bỏ qua phạm vi hoạt động chuyên môn và điều kiện thực hiện.

3. Một kỹ thuật được sử dụng cho nhiều mục đích có thể được xếp vào nhiều nhóm trong danh mục không?

Một kỹ thuật có thể được sử dụng cho nhiều mục đích chuyên môn hoặc tại nhiều chuyên khoa, chuyên ngành khác nhau. Tuy nhiên, việc phân loại trong danh mục không đồng nghĩa với việc kỹ thuật đó phải được liệt kê thành nhiều kỹ thuật riêng biệt.

Theo khoản 3 Điều 1 Thông tư 23/2024/TT-BYT, một kỹ thuật tại Phụ lục số 01 được sắp xếp ở chuyên khoa, chuyên ngành phù hợp nhất nhưng có thể được thực hiện ở nhiều chuyên khoa, chuyên ngành khác nhau.

mot-ky-thuat-duoc-su-dung-cho-nhieu-muc-dich-co-the-duoc-xep-vao-nhieu-nhom-trong-danh-muc-khong.png

Do đó, khi tra cứu cần căn cứ vào tên, mã kỹ thuật và chuyên khoa được ghi trong danh mục, đồng thời xem xét phạm vi hoạt động chuyên môn của cơ sở để xác định kỹ thuật có được phép thực hiện hay không.

4. Danh mục kỹ thuật chẩn đoán tâm lý lâm sàng có được cập nhật khi có kỹ thuật mới không?

Khi xuất hiện kỹ thuật, phương pháp chưa có trong danh mục chuyên môn kỹ thuật do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thể gửi hồ sơ đề nghị Bộ Y tế xác định đó là kỹ thuật mới, phương pháp mới theo khoản 1 Điều 96 Nghị định 96/2023/NĐ-CP.

Sau khi được xem xét và cho phép áp dụng, kỹ thuật mới có thể được bổ sung vào phạm vi hoạt động chuyên môn của cơ sở theo khoản 6 Điều 96 Nghị định 96/2023/NĐ-CP. Cơ chế này cho thấy danh mục kỹ thuật có thể được bổ sung để đáp ứng sự phát triển của kỹ thuật chuyên môn trong khám bệnh, chữa bệnh.

Danh mục kỹ thuật chẩn đoán tâm lý lâm sàng có thể được cập nhật khi phát sinh kỹ thuật mới, nhưng kỹ thuật mới không tự động được bổ sung mà phải được cơ quan có thẩm quyền xem xét, cho phép theo quy định.

5. Có thể sử dụng danh mục kỹ thuật cũ khi quy định pháp luật đã được thay đổi không?

Có, nhưng chỉ trong trường hợp thuộc quy định chuyển tiếp. Theo khoản 3 Điều 4 Thông tư 23/2024/TT-BYT (được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 2 Điều 3 Thông tư 25/2026/TT-BYT), cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã được cấp giấy phép hoạt động trước khi Thông tư có hiệu lực được tiếp tục thực hiện các kỹ thuật đã được phê duyệt trong phạm vi hoạt động chuyên môn đến hết ngày 31/12/2027 mà không phải điều chỉnh giấy phép hoạt động.

Tuy nhiên, khi hết thời hạn chuyển tiếp hoặc khi kỹ thuật không thuộc trường hợp được tiếp tục áp dụng, cơ sở phải đối chiếu với danh mục hiện hành và thực hiện thủ tục điều chỉnh phạm vi hoạt động chuyên môn nếu cần. Do đó, không nên tiếp tục sử dụng danh mục cũ một cách mặc nhiên chỉ vì kỹ thuật trước đây đã được phê duyệt.

V. NPLaw hỗ trợ tra cứu và tư vấn các vấn đề pháp lý về danh mục kỹ thuật chẩn đoán tâm lý lâm sàng

NPLaw cung cấp dịch vụ tra cứu, rà soát và tư vấn pháp lý về danh mục kỹ thuật chẩn đoán tâm lý lâm sàng, giúp cơ sở khám bệnh, chữa bệnh xác định đúng kỹ thuật được phép thực hiện và phạm vi hoạt động chuyên môn.

NPLaw có thể hỗ trợ:

  • Tra cứu, đối chiếu danh mục kỹ thuật chẩn đoán tâm lý lâm sàng theo quy định hiện hành;
  • Rà soát danh mục kỹ thuật đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt cho cơ sở;
  • Tư vấn điều kiện về nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị để thực hiện kỹ thuật;
  • Tư vấn thủ tục bổ sung, điều chỉnh danh mục kỹ thuật và phạm vi hoạt động chuyên môn;
  • Rà soát việc áp dụng danh mục kỹ thuật cũ khi quy định pháp luật có thay đổi;
  • Tư vấn, giải đáp các vấn đề pháp lý phát sinh trong quá trình hoạt động khám bệnh, chữa bệnh.

Trên đây là các thông tin mang tính tham khảo, Quý khách hàng cần tư vấn chi tiết về trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ cho Hãng luật NPLaw để được tư vấn ngay.