Trong lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh tâm thần, việc xác định đúng danh mục kỹ thuật can thiệp tâm thần có ý nghĩa quan trọng trong tổ chức hoạt động chuyên môn và lựa chọn phương pháp phù hợp. Vậy danh mục này được quy định như thế nào, gồm những kỹ thuật nào và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cần căn cứ vào đâu khi triển khai? Bài viết dưới đây sẽ giúp làm rõ các vấn đề trên.

I. Những nhu cầu thực tế khi tra cứu danh mục kỹ thuật can thiệp tâm thần

Việc tra cứu danh mục kỹ thuật can thiệp tâm thần thường phát sinh từ nhu cầu xác định phạm vi chuyên môn, tên và mã kỹ thuật được phép thực hiện. Đồng thời, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cần đối chiếu danh mục để lựa chọn kỹ thuật phù hợp với điều kiện hoạt động, nhân lực và phạm vi chuyên môn đã được cấp phép. 

II. Tìm hiểu về danh mục kỹ thuật can thiệp tâm thần

Danh mục kỹ thuật can thiệp tâm thần giúp xác định các kỹ thuật được sử dụng trong hoạt động chuyên môn, từ đó làm cơ sở cho việc thực hiện và quản lý kỹ thuật tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. 

1. Danh mục kỹ thuật can thiệp tâm thần được hiểu như thế nào?

Danh mục kỹ thuật can thiệp tâm thần có thể hiểu là tập hợp các kỹ thuật chuyên môn được sử dụng trong hoạt động khám bệnh, chữa bệnh nhằm can thiệp, điều trị và hỗ trợ người bệnh có các vấn đề hoặc rối loạn tâm thần.

Việc thực hiện các kỹ thuật này phải phù hợp với phạm vi hành nghề của người hành nghề, phạm vi hoạt động chuyên môn của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và các điều kiện về nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị theo quy định.

Theo khoản 1 Điều 1 Thông tư 23/2024/TT-BYT (được sửa đổi bởi Khoản 1 Điều 3 Thông tư 25/2026/TT-BYT), danh mục kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh được ban hành tại các phụ lục kèm theo Thông tư và được sửa đổi, bổ sung theo quy định hiện hành. Vì vậy, khi xác định một kỹ thuật can thiệp tâm thần có được phép thực hiện hay không, cần đối chiếu với danh mục kỹ thuật hiện hành và phạm vi chuyên môn được phê duyệt của cơ sở.

2. Những kỹ thuật nào thường được xếp vào nhóm can thiệp tâm thần?

Các kỹ thuật can thiệp tâm thần thường hướng đến điều trị, kiểm soát triệu chứng và hỗ trợ phục hồi chức năng tâm thần cho người bệnh. Có thể kể đến:

  • Can thiệp bằng thuốc theo chỉ định chuyên môn;
  • Trị liệu tâm lý, như trị liệu nhận thức – hành vi, trị liệu gia đình, trị liệu nhóm;
  • Can thiệp hành vi và tâm lý – xã hội;
  • Can thiệp phục hồi chức năng tâm thần, hỗ trợ người bệnh thích nghi và duy trì khả năng sinh hoạt;
  • Các kỹ thuật chuyên môn khác được thực hiện theo danh mục kỹ thuật và phạm vi hoạt động chuyên môn được phê duyệt.

nhung-ky-thuat-nao-thuong-duoc-xep-vao-nhom-can-thiep-tam-than.png

Nhìn chung, việc thực hiện các kỹ thuật can thiệp tâm thần phải bảo đảm đúng phạm vi chuyên môn, điều kiện thực hiện và danh mục kỹ thuật được cấp có thẩm quyền phê duyệt, nhằm bảo đảm an toàn cho người bệnh và tuân thủ quy định pháp luật.

3. Danh mục kỹ thuật can thiệp tâm thần được sử dụng trong những hoạt động chuyên môn nào?

Danh mục kỹ thuật can thiệp tâm thần được sử dụng làm cơ sở để cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thực hiện các hoạt động chuyên môn liên quan đến đánh giá, điều trị, can thiệp và phục hồi chức năng tâm thần. Một số hoạt động thường gặp gồm:

  • Đánh giá, theo dõi tình trạng tâm thần của người bệnh;
  • Điều trị các rối loạn tâm thần theo chỉ định chuyên môn;
  • Can thiệp và trị liệu tâm lý phù hợp với tình trạng của người bệnh;
  • Chăm sóc và phục hồi chức năng tâm thần, hỗ trợ người bệnh cải thiện khả năng thích nghi và sinh hoạt;
  • Xử trí các tình trạng tâm thần cần can thiệp chuyên môn, trong phạm vi kỹ thuật được phê duyệt.

Việc thực hiện các kỹ thuật phải phù hợp với phạm vi hành nghề của người hành nghề và phạm vi hoạt động chuyên môn của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Đối với phòng khám chuyên khoa, các điều kiện về quy mô, cơ sở vật chất và điều kiện chuyên môn được quy định tại Điều 43 Nghị định 96/2023/NĐ-CP.

Như vậy, danh mục kỹ thuật can thiệp tâm thần vừa là căn cứ chuyên môn để triển khai kỹ thuật, vừa giúp xác định giới hạn các hoạt động mà cơ sở và người hành nghề được phép thực hiện.

4. Danh mục kỹ thuật can thiệp tâm thần có mối liên hệ như thế nào với việc điều trị và chăm sóc người bệnh?

Danh mục kỹ thuật can thiệp tâm thần là cơ sở để lựa chọn và thực hiện các kỹ thuật phù hợp trong quá trình điều trị, chăm sóc và phục hồi chức năng tâm thần cho người bệnh. Việc áp dụng đúng kỹ thuật giúp bảo đảm quá trình can thiệp phù hợp với tình trạng người bệnh và phạm vi chuyên môn được phép thực hiện.

Trong thực tế, các kỹ thuật có thể được sử dụng để điều trị triệu chứng, hỗ trợ ổn định tình trạng tâm thần, theo dõi diễn biến bệnh và phục hồi khả năng thích nghi, sinh hoạt của người bệnh. Việc lựa chọn kỹ thuật cần căn cứ vào tình trạng cụ thể của người bệnh và chỉ được thực hiện bởi người hành nghề trong phạm vi chuyên môn được phép.

Do đó, danh mục kỹ thuật can thiệp tâm thần có mối liên hệ trực tiếp với hoạt động điều trị và chăm sóc người bệnh, vừa hỗ trợ triển khai các biện pháp chuyên môn, vừa giúp cơ sở kiểm soát phạm vi kỹ thuật được phép thực hiện.

III. Quy định pháp luật về danh mục kỹ thuật can thiệp tâm thần

Pháp luật quy định việc thực hiện kỹ thuật can thiệp tâm thần phải đúng danh mục, phạm vi hoạt động chuyên môn và phạm vi hành nghề được phép.

1. Việc xác định kỹ thuật can thiệp tâm thần trong danh mục chuyên môn kỹ thuật được căn cứ vào đâu?

Việc xác định kỹ thuật can thiệp tâm thần được căn cứ vào Danh mục kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh do Bộ Y tế ban hành, hiện được quy định tại Thông tư 23/2024/TT-BYT và các văn bản sửa đổi, bổ sung. Theo khoản 1 Điều 1 Thông tư này (được sửa đổi bởi Khoản 1 Điều 3 Thông tư 25/2026/TT-BYT), danh mục kỹ thuật được ban hành tại các phụ lục kèm theo Thông tư.

Đồng thời, cần đối chiếu với phạm vi hành nghề của người hành nghề và phạm vi hoạt động chuyên môn được phê duyệt của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để xác định kỹ thuật có được phép thực hiện hay không.

Vì vậy, không chỉ căn cứ vào tên kỹ thuật mà cần đối chiếu danh mục hiện hành, phạm vi chuyên môn và điều kiện thực hiện tương ứng.

2. Pháp luật quy định như thế nào về mã và tên kỹ thuật trong danh mục can thiệp tâm thần?

Mã và tên kỹ thuật được xác định theo danh mục kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh do Bộ Y tế ban hành. Theo khoản 2 Điều 1 Thông tư 23/2024/TT-BYT, đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của dịch vụ kỹ thuật được xác định theo chuyên khoa tại các phụ lục kèm theo Thông tư.

phap-luat-quy-dinh-nhu-the-nao-ve-ma-va-ten-ky-thuat-trong-danh-muc-can-thiep-tam-than.png

Khi tra cứu hoặc lập danh mục kỹ thuật, cơ sở cần đối chiếu đúng mã, tên kỹ thuật và chuyên khoa tương ứng trong danh mục hiện hành. Trường hợp Thông tư 23/2024/TT-BYT được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế thì áp dụng theo văn bản mới.

Mã và tên kỹ thuật là căn cứ để nhận diện, tra cứu và xác định chính xác kỹ thuật được phép thực hiện, tránh nhầm lẫn giữa các kỹ thuật có tên hoặc mục đích sử dụng tương tự.

3. Khi danh mục kỹ thuật chuyên môn được sửa đổi, bổ sung, việc áp dụng các kỹ thuật can thiệp tâm thần được thực hiện như thế nào?

Khi danh mục kỹ thuật chuyên môn được sửa đổi, bổ sung, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải đối chiếu danh mục hiện hành và thực hiện theo quy định chuyển tiếp. Theo khoản 3 Điều 4 Thông tư 23/2024/TT-BYT (được sửa đổi bởi khoản 2 Điều 3 Thông tư 25/2026/TT-BYT), cơ sở đã được cấp giấy phép hoạt động trước khi Thông tư có hiệu lực được tiếp tục thực hiện các kỹ thuật đã được phê duyệt trong phạm vi hoạt động chuyên môn đến hết ngày 31/12/2027 mà không phải điều chỉnh giấy phép hoạt động.

Đối với kỹ thuật mới hoặc kỹ thuật không còn thuộc phạm vi được phép áp dụng, cơ sở phải rà soát, bảo đảm điều kiện và thực hiện thủ tục điều chỉnh phạm vi hoạt động chuyên môn theo quy định.

Việc sửa đổi danh mục không đồng nghĩa với việc được tiếp tục sử dụng danh mục cũ vô thời hạn; cơ sở chỉ được áp dụng kỹ thuật cũ trong phạm vi và thời gian được quy định chuyển tiếp.

4. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải căn cứ vào đâu khi lựa chọn kỹ thuật can thiệp tâm thần để triển khai?

Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khi lựa chọn kỹ thuật can thiệp tâm thần cần căn cứ vào danh mục kỹ thuật hiện hành, phạm vi hoạt động chuyên môn được phê duyệt và điều kiện thực tế của cơ sở. Theo khoản 4 Điều 4 Thông tư 23/2024/TT-BYT ( được sửa đổi bởi Khoản 3 Điều 3 Thông tư 25/2026/TT-BYT ), cơ sở phải bảo đảm cơ sở vật chất, nhân lực và trang thiết bị để thực hiện danh mục kỹ thuật đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Đồng thời, kỹ thuật được lựa chọn phải phù hợp với phạm vi hành nghề của người thực hiện và các điều kiện chuyên môn tương ứng.

Theo đó, cơ sở không chỉ căn cứ vào nhu cầu điều trị mà còn phải đối chiếu danh mục kỹ thuật, phạm vi chuyên môn và các điều kiện bảo đảm thực hiện trước khi triển khai.

IV. Giải đáp các thắc mắc thường gặp về danh mục kỹ thuật can thiệp tâm thần

Dưới đây là một số giải đáp về việc tra cứu, lựa chọn và áp dụng danh mục kỹ thuật can thiệp tâm thần trong hoạt động khám bệnh, chữa bệnh. 

1. Danh mục kỹ thuật can thiệp tâm thần có bao gồm tất cả các phương pháp điều trị rối loạn tâm thần không?

Danh mục kỹ thuật can thiệp tâm thần không đồng nghĩa với toàn bộ các phương pháp điều trị rối loạn tâm thần. Danh mục chỉ xác định các kỹ thuật chuyên môn được phép thực hiện trong khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của Bộ Y tế.

Việc điều trị còn phụ thuộc vào tình trạng người bệnh, chỉ định chuyên môn, phạm vi hành nghề của người thực hiện và phạm vi hoạt động chuyên môn của cơ sở. Do đó, không phải mọi phương pháp điều trị rối loạn tâm thần đều mặc nhiên được triển khai nếu không thuộc phạm vi kỹ thuật được phê duyệt.

Cần phân biệt giữa danh mục kỹ thuật được phép thực hiện và toàn bộ các phương pháp điều trị có thể được sử dụng trong thực tiễn chuyên môn.

2. Có thể căn cứ vào tên kỹ thuật để xác định toàn bộ nội dung can thiệp không?

Tên kỹ thuật chỉ giúp nhận diện kỹ thuật trong danh mục, không phải căn cứ duy nhất để xác định toàn bộ nội dung, phạm vi và cách thức thực hiện. Theo khoản 2 và khoản 3 Điều 1 Thông tư 23/2024/TT-BYT, kỹ thuật được xác định theo chuyên khoa và có thể được thực hiện ở nhiều chuyên khoa, chuyên ngành khác nhau.

Do đó, khi xác định nội dung can thiệp, cần đối chiếu mã kỹ thuật, tên kỹ thuật, chuyên khoa, quy trình kỹ thuật và phạm vi hoạt động chuyên môn được phê duyệt, thay vì chỉ dựa vào tên gọi.

Như vậy, tên kỹ thuật chỉ là căn cứ nhận diện ban đầu; để xác định đầy đủ phạm vi can thiệp cần xem xét các thông tin chuyên môn và pháp lý liên quan.

3. Hai kỹ thuật có tên gần giống nhau có được xem là một kỹ thuật không?

Hai kỹ thuật có tên gần giống nhau không mặc nhiên được xem là một kỹ thuật. Khi xác định kỹ thuật, cần đối chiếu mã kỹ thuật, tên kỹ thuật, chuyên khoa và nội dung kỹ thuật trong danh mục do Bộ Y tế ban hành.

hai-ky-thuat-co-ten-gan-giong-nhau-co-duoc-xem-la-mot-ky-thuat-khong.png

Theo khoản 2 và khoản 3 Điều 1 Thông tư 23/2024/TT-BYT, đặc điểm kinh tế - kỹ thuật được xác định theo chuyên khoa; một kỹ thuật có thể được sắp xếp ở một chuyên khoa phù hợp nhất nhưng được thực hiện tại nhiều chuyên khoa khác nhau.

Do đó, không nên chỉ dựa vào tên gọi hoặc mức độ tương đồng giữa hai kỹ thuật để xác định chúng là một. Khi triển khai, cơ sở cần đối chiếu chính xác với danh mục kỹ thuật và phạm vi hoạt động chuyên môn đã được phê duyệt.

4. Kỹ thuật can thiệp tâm thần mới chưa có trong danh mục được xác định như thế nào?

Đối với kỹ thuật can thiệp tâm thần mới chưa có trong danh mục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh không được tự ý triển khai. Kỹ thuật cần được đánh giá, xác định và phê duyệt theo quy định về bổ sung kỹ thuật vào phạm vi hoạt động chuyên môn. Theo Điều 66 Nghị định 96/2023/NĐ-CP, cơ sở phải thực hiện thủ tục đề nghị bổ sung kỹ thuật theo thẩm quyền; đối với kỹ thuật loại đặc biệt có quy định riêng về việc xem xét, cho phép hoặc thí điểm.

Trong quá trình xác định, cần xem xét tính chất kỹ thuật, điều kiện thực hiện, nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị và phạm vi hành nghề của người thực hiện. Chỉ sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt, cho phép, cơ sở mới được triển khai kỹ thuật theo quy định.

Như vậy, kỹ thuật mới chưa có trong danh mục phải được xem xét và phê duyệt theo quy định, không thể chỉ căn cứ vào nhu cầu thực tế hoặc tên gọi tương tự của một kỹ thuật đã có trong danh mục để tự triển khai.

5. Danh mục kỹ thuật can thiệp tâm thần có được áp dụng giống nhau cho mọi nhóm người bệnh không?

Danh mục kỹ thuật là cơ sở xác định các kỹ thuật được phép thực hiện, nhưng việc lựa chọn và áp dụng kỹ thuật cụ thể phải căn cứ vào tình trạng bệnh và nhu cầu của từng người bệnh. Theo khoản 2 Điều 62 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, người hành nghề phải căn cứ vào tình trạng bệnh của người bệnh để lựa chọn hình thức điều trị phù hợp.

Do đó, cùng một kỹ thuật có thể được áp dụng khác nhau tùy độ tuổi, tình trạng sức khỏe tâm thần, mức độ rối loạn và chỉ định chuyên môn của từng người bệnh.

Danh mục kỹ thuật không được hiểu là danh sách các kỹ thuật áp dụng bắt buộc hoặc giống nhau cho mọi người bệnh. Việc thực hiện phải bảo đảm đúng chuyên môn và phù hợp với từng trường hợp cụ thể.

V. Khi nào nên liên hệ NPLaw để được hỗ trợ tra cứu và giải đáp về danh mục kỹ thuật can thiệp tâm thần?

Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nên liên hệ NPLaw khi cần tra cứu, đối chiếu danh mục kỹ thuật, xác định phạm vi được phép thực hiện hoặc cập nhật kỹ thuật khi quy định pháp luật thay đổi. NPLaw có thể hỗ trợ:

  • Tra cứu, đối chiếu mã và tên kỹ thuật;
  • Rà soát kỹ thuật được phép thực hiện theo phạm vi hoạt động chuyên môn;
  • Tư vấn thủ tục bổ sung, điều chỉnh danh mục kỹ thuật;
  • Giải đáp việc áp dụng danh mục khi pháp luật có thay đổi;
  • Rà soát các rủi ro pháp lý khi triển khai kỹ thuật chưa phù hợp.

Trên đây là các thông tin mang tính tham khảo, Quý khách hàng cần tư vấn chi tiết về trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ cho Hãng luật NPLaw để được tư vấn ngay.