Chẩn đoán sai phác đồ điều trị cho bệnh nhi là vấn đề cần được lưu ý trong quá trình khám bệnh, chữa bệnh, bởi sai sót trong chẩn đoán hoặc lựa chọn phương pháp điều trị có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ và phát sinh trách nhiệm pháp lý. Bài viết dưới đây làm rõ các quy định và quyền lợi liên quan. 

I. Chẩn đoán sai phác đồ điều trị cho bệnh nhi và những vấn đề pháp lý cần lưu ý

Chẩn đoán sai phác đồ điều trị cho bệnh nhi có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của trẻ và làm phát sinh nhiều vấn đề pháp lý liên quan đến trách nhiệm của người hành nghề, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và quyền lợi của bệnh nhi. Việc xác định sai sót cần dựa trên hồ sơ bệnh án, quá trình chẩn đoán, điều trị và đánh giá chuyên môn đối với từng trường hợp.

II. Khái quát về chẩn đoán sai phác đồ điều trị cho bệnh nhi

Chẩn đoán sai phác đồ điều trị cho bệnh nhi có thể ảnh hưởng đến kết quả khám, chữa bệnh và sức khỏe của trẻ. Nội dung dưới đây làm rõ khái niệm, căn cứ lựa chọn phác đồ và những dấu hiệu cần lưu ý. 

1. Chẩn đoán sai phác đồ điều trị cho bệnh nhi được hiểu như thế nào?

Chẩn đoán sai phác đồ điều trị cho bệnh nhi có thể hiểu là trường hợp việc xác định tình trạng bệnh hoặc lựa chọn, áp dụng phương pháp điều trị cho trẻ không phù hợp với tình trạng sức khỏe và yêu cầu chuyên môn, dẫn đến nguy cơ ảnh hưởng đến kết quả khám bệnh, chữa bệnh.

Để xác định một trường hợp có phải là chẩn đoán sai hoặc áp dụng phác đồ điều trị không phù hợp hay không, cần xem xét quá trình khám, chẩn đoán, chỉ định điều trị, tình trạng thực tế của bệnh nhi và các yêu cầu chuyên môn có liên quan. Không thể chỉ dựa vào việc điều trị không đạt kết quả để kết luận bác sĩ có sai sót.

2. Phác đồ điều trị cho bệnh nhi được xây dựng và lựa chọn dựa trên những căn cứ nào?

Phác đồ điều trị cho bệnh nhi được xây dựng và lựa chọn dựa trên tình trạng thực tế của từng bệnh nhi và các căn cứ chuyên môn, nhằm hạn chế nguy cơ chẩn đoán sai phác đồ điều trị cho bệnh nhi. Cụ thể: 

  • Tình trạng sức khỏe và triệu chứng lâm sàng: Các biểu hiện bệnh, mức độ nặng, diễn biến bệnh và tình trạng sức khỏe hiện tại của bệnh nhi.
  • Kết quả khám và chẩn đoán: Kết quả thăm khám, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và các phương pháp cận lâm sàng cần thiết để xác định bệnh.
  • Độ tuổi, cân nặng và thể trạng: Đây là những yếu tố quan trọng, đặc biệt khi lựa chọn thuốc, liều lượng và phương pháp điều trị cho trẻ em.
  • Tiền sử bệnh và tiền sử dị ứng: Bác sĩ cần xem xét các bệnh lý trước đó, thuốc đang sử dụng, tiền sử dị ứng và các yếu tố nguy cơ có thể ảnh hưởng đến việc điều trị.
  • Hướng dẫn chuyên môn và phác đồ điều trị: Việc điều trị phải dựa trên hướng dẫn chuyên môn, quy trình kỹ thuật và phác đồ điều trị được áp dụng trong khám bệnh, chữa bệnh.
  • Khả năng đáp ứng và diễn biến của bệnh: Trong quá trình điều trị, bác sĩ cần theo dõi đáp ứng của bệnh nhi để tiếp tục, thay đổi hoặc điều chỉnh phương pháp điều trị khi cần thiết.

Do đó, việc lựa chọn phác đồ điều trị không chỉ dựa vào chẩn đoán ban đầu mà cần xem xét tổng thể tình trạng của từng bệnh nhi và các căn cứ chuyên môn có liên quan.

3. Những biểu hiện nào có thể cho thấy bệnh nhi được chẩn đoán hoặc lựa chọn phác đồ điều trị không phù hợp?

Một số biểu hiện có thể cho thấy bệnh nhi được chẩn đoán sai phác đồ điều trị cho bệnh nhi hoặc lựa chọn phác đồ điều trị không phù hợp gồm: chẩn đoán không phù hợp với triệu chứng và kết quả thăm khám; lựa chọn phương pháp điều trị không phù hợp với tình trạng bệnh; tình trạng của trẻ không cải thiện hoặc diễn biến nặng hơn sau điều trị; xuất hiện biến chứng hoặc phản ứng bất thường liên quan đến phương pháp điều trị.

nhung-bieu-hien-nao-co-the-cho-thay-benh-nhi-duoc-chan-doan-hoac-lua-chon-phac-do-dieu-tri-khong-phu-hop.png

Tuy nhiên, những biểu hiện trên không phải là căn cứ duy nhất để kết luận có sai sót chuyên môn. Việc xác định chẩn đoán sai phác đồ điều trị cho bệnh nhi cần dựa trên hồ sơ bệnh án, quá trình khám, chẩn đoán, chỉ định điều trị và đánh giá chuyên môn đối với từng trường hợp cụ thể.

III. Quy định của pháp luật về chẩn đoán sai phác đồ điều trị cho bệnh nhi

Pháp luật quy định người hành nghề, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và quyền lợi của người bệnh trong quá trình khám, chẩn đoán và điều trị. Vì vậy, khi xảy ra sai sót đối với bệnh nhi, cần xem xét trách nhiệm của các bên theo từng trường hợp cụ thể.

1. Người hành nghề phải tuân thủ những yêu cầu nào khi chẩn đoán và điều trị cho bệnh nhi?

Khi chẩn đoán và điều trị cho bệnh nhi, người hành nghề phải tuân thủ các quy định chuyên môn, thực hiện khám bệnh, chẩn đoán và điều trị phù hợp với tình trạng của người bệnh, đồng thời chỉ thực hiện công việc trong phạm vi hành nghề được phép. Việc tuân thủ các yêu cầu này có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa chẩn đoán sai phác đồ điều trị cho bệnh nhi.

Đặc biệt, người hành nghề phải được phân công công việc đúng phạm vi hành nghề theo điểm d khoản 4 Điều 40 Nghị định 96/2023/NĐ-CP (sửa đổi theo khoản 6 Điều 3 Nghị quyết 21/2026/NQ-CP). Việc chẩn đoán, lựa chọn và áp dụng phương pháp điều trị cũng cần bảo đảm an toàn, phù hợp với tình trạng sức khỏe của bệnh nhi, hạn chế nguy cơ chẩn đoán sai phác đồ điều trị cho bệnh nhi.

2. Chẩn đoán sai phác đồ điều trị cho bệnh nhi có thể làm phát sinh những trách nhiệm pháp lý nào?

Trường hợp chẩn đoán sai phác đồ điều trị cho bệnh nhi hoặc lựa chọn, áp dụng phác đồ điều trị không phù hợp cho bệnh nhi, nếu xác định có sai sót chuyên môn và gây thiệt hại, người hành nghề hoặc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thể phát sinh trách nhiệm hành chính, trách nhiệm dân sự hoặc trách nhiệm hình sự, tùy tính chất, mức độ vi phạm và hậu quả xảy ra.

Về trách nhiệm hành chính, theo Nghị định 90/2026, người hành nghề có thể bị xử phạt nếu không tuân thủ quy định về chuyên môn kỹ thuật. Cụ thể, khoản 5 Điều 38 quy định phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng đối với hành vi không tuân thủ quy định về chuyên môn kỹ thuật; áp dụng phương pháp, kỹ thuật chuyên môn hoặc sử dụng thiết bị y tế chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép.

Đối với trường hợp bệnh nhi không tiến triển tốt hoặc diễn biến xấu trong quá trình điều trị, người hành nghề hoặc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thể bị xử phạt từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng nếu không hội chẩn theo khoản 3 Điều 40 Nghị định 90/2026. Trường hợp vi phạm quy định về chuyên môn kỹ thuật và được Hội đồng chuyên môn xác định có sai sót chuyên môn kỹ thuật đến mức phải thu hồi giấy phép hành nghề, mức phạt là 40 triệu đồng đến 50 triệu đồng theo khoản 7 Điều 40.

Về trách nhiệm dân sự, nếu sai sót trong chẩn đoán hoặc điều trị gây thiệt hại đến sức khỏe của bệnh nhi, người có trách nhiệm có thể phải bồi thường thiệt hại theo Điều 590 Bộ luật Dân sự 2015. Các khoản bồi thường có thể bao gồm chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, phục hồi sức khỏe, thu nhập bị mất hoặc giảm sút và khoản bù đắp tổn thất về tinh thần. Trường hợp bệnh nhi tử vong, việc bồi thường được xem xét theo Điều 591 Bộ luật Dân sự 2015.

Về trách nhiệm hình sự, nếu hành vi vi phạm quy định về khám bệnh, chữa bệnh gây hậu quả thuộc các trường hợp quy định tại Điều 315 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung bởi Khoản 117 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017) về Tội vi phạm quy định về khám bệnh, chữa bệnh, sản xuất, pha chế thuốc, cấp phát thuốc, bán thuốc hoặc dịch vụ y tế khác thì người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Theo khoản 1 Điều 315, mức phạt tù từ 01 năm đến 05 năm; khoản 2 quy định mức phạt tù từ 03 năm đến 10 năm; khoản 3 quy định mức phạt tù từ 07 năm đến 15 năm, tùy hậu quả về tính mạng, sức khỏe hoặc tài sản. Ngoài ra, theo khoản 4 Điều 315, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 50 triệu đồng và bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Lưu ý, việc điều trị không đạt kết quả hoặc bệnh nhi diễn biến xấu không tự động đồng nghĩa với chẩn đoán sai hoặc có sai sót chuyên môn. Việc xác định trách nhiệm cần xem xét hồ sơ bệnh án, quá trình chẩn đoán, chỉ định điều trị, việc tuân thủ quy định chuyên môn và nguyên nhân gây ra thiệt hại trong từng trường hợp cụ thể.

3. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có trách nhiệm gì khi xảy ra sai sót trong quá trình điều trị bệnh nhi?

Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có trách nhiệm tổ chức hoạt động khám bệnh, chữa bệnh đúng quy định, bảo đảm an toàn cho người bệnh và xử lý sai sót xảy ra trong quá trình điều trị. Khi phát sinh chẩn đoán sai phác đồ điều trị cho bệnh nhi, cơ sở cần xác định nguyên nhân, mức độ ảnh hưởng và thực hiện các biện pháp xử lý, khắc phục phù hợp.

Trường hợp chẩn đoán sai phác đồ điều trị cho bệnh nhi gây thiệt hại, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo quy định pháp luật. Đồng thời, tùy tính chất và mức độ vi phạm, cá nhân có liên quan có thể phải chịu trách nhiệm hành chính hoặc hình sự theo quy định.

4. Quyền lợi của bệnh nhi được giải quyết như thế nào nếu sai sót trong chẩn đoán, điều trị gây ra thiệt hại?

Nếu sai sót trong chẩn đoán, điều trị được xác định là nguyên nhân gây thiệt hại cho bệnh nhi, người bệnh có quyền yêu cầu cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc người có trách nhiệm giải quyết quyền lợi và bồi thường thiệt hại theo quy định pháp luật.

Trường hợp sức khỏe của bệnh nhi bị xâm phạm, các khoản thiệt hại được xem xét bồi thường theo Điều 590 Bộ luật Dân sự 2015, gồm chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, phục hồi sức khỏe; thu nhập thực tế bị mất hoặc giảm sút; chi phí hợp lý và phần thu nhập bị mất của người chăm sóc bệnh nhi và khoản bù đắp tổn thất về tinh thần. Trường hợp bệnh nhi tử vong, việc bồi thường được thực hiện theo Điều 591 Bộ luật Dân sự 2015, bao gồm chi phí mai táng, tiền cấp dưỡng và các khoản thiệt hại khác theo quy định.

quyen-loi-cua-benh-nhi-duoc-giai-quyet-nhu-the-nao-neu-sai-sot-trong-chan-doan-dieu-tri-gay-ra-thiet-hai.png

Ngoài yêu cầu bồi thường, gia đình bệnh nhi có thể yêu cầu cung cấp, giải thích thông tin liên quan đến quá trình khám bệnh, chẩn đoán và điều trị, đồng thời đề nghị xem xét, đánh giá lại trường hợp nếu có căn cứ cho rằng xảy ra sai sót chuyên môn. Việc xác định sai sót và trách nhiệm bồi thường cần dựa trên hồ sơ bệnh án, kết quả chuyên môn, mức độ thiệt hại và mối quan hệ giữa sai sót với hậu quả thực tế.

IV. Giải đáp các thắc mắc thường gặp về chẩn đoán sai phác đồ điều trị cho bệnh nhi

Các thắc mắc thường gặp về chẩn đoán sai phác đồ điều trị cho bệnh nhi được giải đáp nhằm làm rõ quyền của gia đình và trách nhiệm của người hành nghề, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. 

1. Điều trị không đạt kết quả có phải là căn cứ để xác định bác sĩ chẩn đoán sai phác đồ không?

Không. Việc điều trị không đạt kết quả hoặc tình trạng bệnh nhi diễn biến xấu không phải là căn cứ duy nhất để kết luận bác sĩ chẩn đoán sai phác đồ điều trị cho bệnh nhi hoặc lựa chọn phác đồ điều trị không phù hợp.

Để xác định có sai sót chuyên môn hay không, cần xem xét hồ sơ bệnh án, kết quả thăm khám, chẩn đoán, chỉ định và phương pháp điều trị, đồng thời đánh giá việc thực hiện có tuân thủ các quy định chuyên môn kỹ thuật hay không. Trường hợp cần thiết, việc xác định sai sót chuyên môn được thực hiện trên cơ sở đánh giá của Hội đồng chuyên môn theo quy định.

Do đó, gia đình không nên chỉ dựa vào kết quả điều trị không như mong muốn để kết luận chẩn đoán sai phác đồ điều trị cho bệnh nhi, mà cần đánh giá toàn bộ quá trình khám bệnh và điều trị của bệnh nhi.

2. Cha mẹ có quyền yêu cầu bác sĩ giải thích căn cứ lựa chọn phác đồ điều trị cho bệnh nhi không?

Cha mẹ hoặc người đại diện của bệnh nhi có quyền yêu cầu bác sĩ giải thích về tình trạng sức khỏe, kết quả thăm khám, chẩn đoán và phương pháp điều trị được lựa chọn cho trẻ theo quy định về quyền của người bệnh. Việc này cũng giúp làm rõ căn cứ chuyên môn, hạn chế nguy cơ chẩn đoán sai phác đồ điều trị cho bệnh nhi.

Việc giải thích giúp cha mẹ hiểu rõ lý do lựa chọn phác đồ, mục tiêu điều trị, lợi ích, nguy cơ và các phương pháp điều trị khác nếu có, từ đó có cơ sở phối hợp và đưa ra quyết định liên quan đến việc điều trị cho bệnh nhi.

Trường hợp cha mẹ cho rằng phác đồ điều trị chưa phù hợp hoặc có dấu hiệu bất thường, có thể yêu cầu cơ sở khám bệnh, chữa bệnh giải thích, cung cấp thông tin liên quan đến quá trình khám và điều trị để làm rõ vấn đề chẩn đoán sai phác đồ điều trị cho bệnh nhi.

3. Khi nghi ngờ chẩn đoán sai, cha mẹ có được yêu cầu kiểm tra hoặc đánh giá lại tình trạng bệnh của trẻ không?

Khi nghi ngờ kết quả chẩn đoán chưa phù hợp, cha mẹ hoặc người đại diện của bệnh nhi có thể trao đổi với bác sĩ, yêu cầu giải thích và đề nghị kiểm tra, đánh giá lại tình trạng sức khỏe của trẻ để có cơ sở xác định hướng điều trị phù hợp.

khi-nghi-ngo-chan-doan-sai-cha-me-co-duoc-yeu-cau-kiem-tra-hoac-danh-gia-lai-tinh-trang-benh-cua-tre-khong.png

Việc đánh giá lại có thể được thực hiện thông qua khám lại, thực hiện thêm các xét nghiệm, cận lâm sàng cần thiết hoặc hội chẩn tùy tình trạng cụ thể của bệnh nhi. Nếu bệnh vượt quá khả năng chẩn đoán, điều trị hoặc bệnh không tiến triển tốt, diễn biến xấu đi trong quá trình điều trị thì việc hội chẩn là vấn đề cần được xem xét theo khoản 3 Điều 40 Nghị định 90/2026.

Trường hợp vẫn còn nghi ngờ về sai sót chuyên môn, gia đình có thể yêu cầu cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cung cấp thông tin, hồ sơ liên quan và thực hiện các thủ tục để xem xét, đánh giá sai sót chuyên môn theo quy định.

4. Gia đình cần chuẩn bị những tài liệu gì khi cho rằng bệnh nhi bị chẩn đoán hoặc điều trị sai?

Khi cho rằng bệnh nhi bị chẩn đoán hoặc điều trị sai, gia đình nên chuẩn bị các tài liệu liên quan đến quá trình khám bệnh, chữa bệnh để làm căn cứ xem xét vụ việc, gồm:

  • Hồ sơ bệnh án, giấy ra viện, đơn thuốc, phiếu khám và kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, thăm dò chức năng của bệnh nhi.
  • Các chỉ định, phương pháp và phác đồ điều trị đã được bác sĩ thực hiện hoặc kê cho bệnh nhi.
  • Giấy tờ, tài liệu thể hiện tình trạng sức khỏe và diễn biến bệnh trước, trong và sau quá trình điều trị.
  • Hóa đơn, chứng từ chi phí khám, chữa bệnh, thuốc, xét nghiệm và điều trị phát sinh do sự việc.
  • Các tài liệu khác có liên quan như giấy xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, ý kiến chuyên môn hoặc kết quả đánh giá lại tình trạng bệnh nếu gia đình đã thực hiện.

Việc lưu giữ đầy đủ tài liệu giúp xác định quá trình chẩn đoán, điều trị, sai sót chuyên môn và thiệt hại thực tế nếu có, từ đó làm cơ sở để yêu cầu cơ sở khám bệnh, chữa bệnh giải quyết hoặc thực hiện các thủ tục bảo vệ quyền lợi cho bệnh nhi.

5. Có thể yêu cầu bồi thường nếu chẩn đoán sai phác đồ điều trị làm bệnh nhi phát sinh thiệt hại không?

Nếu xác định việc chẩn đoán sai phác đồ điều trị cho bệnh nhi hoặc lựa chọn, áp dụng phác đồ điều trị không phù hợp là nguyên nhân gây thiệt hại cho bệnh nhi, gia đình có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật dân sự.

Trường hợp sức khỏe của bệnh nhi bị xâm phạm, các khoản thiệt hại được xem xét theo Điều 590 Bộ luật Dân sự 2015, bao gồm chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, phục hồi sức khỏe; thu nhập thực tế bị mất hoặc giảm sút; chi phí và thu nhập bị mất của người chăm sóc và khoản bù đắp tổn thất về tinh thần. Nếu bệnh nhi tử vong, việc bồi thường được xem xét theo Điều 591 Bộ luật Dân sự 2015.

Tuy nhiên, gia đình cần có căn cứ chứng minh có sai sót trong quá trình chẩn đoán, điều trị, có thiệt hại thực tế và có mối quan hệ giữa sai sót với thiệt hại xảy ra. Không phải mọi trường hợp điều trị không đạt kết quả đều là căn cứ để yêu cầu bồi thường do chẩn đoán sai phác đồ điều trị cho bệnh nhi.

V. Tại sao nên liên hệ NPLaw khi có vướng mắc về chẩn đoán sai phác đồ điều trị cho bệnh nhi?

Khi phát sinh vướng mắc về chẩn đoán sai phác đồ điều trị cho bệnh nhi, việc liên hệ NPLaw giúp gia đình có thêm cơ sở để đánh giá vụ việc và bảo vệ quyền lợi hợp pháp. NPLaw có thể hỗ trợ:

  • Tư vấn quy định pháp luật liên quan đến quyền của bệnh nhi, trách nhiệm của người hành nghề và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
  • Rà soát hồ sơ, tài liệu y tế và các chứng từ liên quan để xác định những vấn đề pháp lý cần lưu ý.
  • Đánh giá trách nhiệm và hướng xử lý, bao gồm yêu cầu giải quyết, bồi thường thiệt hại hoặc thực hiện thủ tục cần thiết để bảo vệ quyền lợi của bệnh nhi.
  • Đại diện, hỗ trợ pháp lý trong quá trình làm việc với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc cơ quan có thẩm quyền khi cần thiết.

Trên đây là các thông tin mang tính tham khảo, Quý khách hàng cần tư vấn chi tiết về trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ cho Hãng luật NPLaw để được tư vấn ngay.